EU-regelgeving voor transport en logistiek

Eén monitor voor de EU-regels die transport-, logistiek- en douaneactiviteiten raken — van het douanewetboek van de Unie en CBAM tot de Data Act, eFTI en de AI Act. Elke conclusie is te herleiden tot de primaire bron. Dit is de eerste sector van Trusq, in de diepte gedekt; meer sectoren volgen op dezelfde motor.

Volg deze sector → of doe de gratis scan →

Volgende deadlines

2026-09-12

Data Act — De ontwerpverplichting van artikel 3, lid 1 (data toegankelijk door ontwerp), geldt voor verbonden producten en gerelateerde diensten die na deze datum in de handel worden gebracht.

2026-12-02

EU AI Act — Vanaf 2 december 2026 gelden twee nieuwe verboden praktijken: AI-systemen die niet-consensueel intiem beeldmateriaal van een identificeerbare persoon genereren of manipuleren, en AI-systemen die materiaal genereren in de zin van artikel 2, punten (c) en (e), van Richtlijn 2011/93/EU. Artikel 5, lid 1a, beperkt dit: het in de handel brengen of in gebruik stellen is alleen verboden wanneer dat genereren het beoogde doel is, of een redelijkerwijs te voorzien en reproduceerbaar gevolg is zonder passende waarborgen; het gebruik is alleen verboden wanneer de gebruiksverantwoordelijke het systeem voor dat doel gebruikt.

2027-01-12

Data Act — De overstapkosten voor clouddiensten vervallen volledig; aanbieders van dataverwerkingsdiensten moeten belemmeringen voor overstappen wegnemen.

2027-02-01

CBAM — Lidstaten beginnen met de verkoop van CBAM-certificaten — de financiële kant van de koolstofgrensheffing gaat van start.

2027-07-09

eFTI — Autoriteiten moeten regelgevingsinformatie over goederenvervoer die elektronisch beschikbaar wordt gesteld, aanvaarden — de aanvaardingsplicht die papier naar het tweede plan verwijst.

Volledige regelgevingskalender →

Douane en handel

AEO, digitalisering van de douane, invoerheffingen en de handelsdataregimes die bepalen hoe goederen de EU-grens passeren.

AEO-status: wat Authorised Economic Operator biedt en wat het vraagt

De AEO-status merkt u bij de douane aan als betrouwbare marktdeelnemer — minder controles, voorrang bij de afhandeling en eenvoudiger toegang tot vereenvoudigingen. Daar staat tegenover dat u aan vaste criteria moet voldoen: een schone nalevingsgeschiedenis, controleerbare administratie, solvabiliteit en vakbekwaamheid.

EU-douane en compliance in het vrachtvervoer: wat digitaliseert, wat het vraagt en waar u begint

De EU digitaliseert en verscherpt douane en vrachtvervoer tegelijk: ICS2-invoerveiligheid, de AEO-status van betrouwbare marktdeelnemer, eFTI-vrachtinformatie, het maritieme éénloketsysteem EMSWe en de douanehervorming van 2028. Dit dossier koppelt elk regime aan zijn primaire EU-rechtsbron, met de verplichtingen en tijdlijnen die ertoe doen voor complianceverantwoordelijken bij expediteurs, terminals en verladers.

Digitalisering van de douane: wat het DWU, ICS2 en eFTI van vervoerders vragen

De EU vervangt papieren douane- en vrachtformaliteiten door verplichte elektronische gegevensuitwisseling op grond van drie instrumenten — het douanewetboek van de Unie, ICS2 en de eFTI-verordening — met gespreide deadlines in 2024-2025 die expediteurs, terminals en verladers raken.

Gecombineerd vervoer: quotavrije wegtrajecten en vermindering van motorrijtuigenbelasting op grond van Richtlijn 92/106/EEG

Gecombineerd vervoer op grond van Richtlijn 92/106/EEG is intermodaal vrachtvervoer waarvan het hoofdtraject per spoor, binnenwater of zee verloopt en alleen de korte voor- en natrajecten over de weg; kwalificerende ritten stellen de wegtrajecten vrij van de EU-quota- en vergunningstelsels en kunnen recht geven op vermindering van motorrijtuigenbelasting.

Beveiliging van luchtvracht: de twee EU-regimes die bepalen of uw vracht vertrekt

Twee EU-regimes gelden voor luchtvracht. De luchtvaartbeveiliging (Uitvoeringsverordening (EU) 2015/1998 van de Commissie, op grond van kaderverordening (EG) nr. 300/2008) bepaalt of een zending de beveiligde toeleveringsketen in mag en geladen mag worden; het Import Control System 2 (ICS2) bepaalt of de vooraf verstrekte gegevens de douane volstaan voordat de goederen de EU-grens passeren.

NCTS-fase 5: wat verandert er voor douanevervoer, wie moet zich aanpassen en wanneer

NCTS-fase 5 heeft het EU-douanevervoer in lijn gebracht met het douanewetboek van de Unie — DWU-gegevensvereisten, registratie van gebeurtenissen onderweg en vernieuwde koppelvlakken — met volledige uitrol op 2 december 2024 en een overgang tot 21 januari 2025. Fase 6 voegt veiligheidsgegevens toe en wordt gedurende 2026 uitgerold.

ICS2-house filing: wie de ENS op house-niveau indient en wie aansprakelijk is

Op grond van het douanewetboek van de Unie dient de vervoerder de summiere aangifte bij binnenbrengen (ENS) in, maar bij meervoudige indiening onder ICS2 worden uitgevers van house bills of lading, house air waybills en spoorvrachtbrieven zelf indiener van hun eigen gegevensset wanneer zij hun gegevens niet stroomopwaarts delen. Elke partij staat in voor de juistheid en volledigheid van wat zij indient.

Slimme tachograaf 2: de inbouwdeadlines voor bestaande wagenparken en wat het apparaat nu registreert

Het mobiliteitspakket verplicht voertuigen in het internationale wegvervoer tot de slimme tachograaf van de tweede generatie. Bestaande wagenparken zijn gefaseerd omgebouwd — uiterlijk 31 december 2024 en 18 augustus 2025 — waarbij bestelwagens van 2,5-3,5 ton sinds 1 juli 2026 zijn toegevoegd, en het apparaat registreert grensoverschrijdingen en laden/lossen nu automatisch.

Trust and Check-status: wat het vraagt en hoe het voortbouwt op AEO

Trust and Check is de hoogste trede van betrouwbare marktdeelnemer die is afgesproken in de EU-douanehervorming van maart 2026: bedrijven geven de douane realtime gegevens via de EU Customs Data Hub in ruil voor vrijwel wrijvingsloze inklaring. Het is een rechtstreekse opwaardering van AEO, maar het is nog niet in werking en de voordelen komen pas geleidelijk beschikbaar naarmate de Data Hub tussen 2028 en 2034 voor marktdeelnemers opengaat.

Weg en mobiliteit

Regels voor markttoegang, bestuurders en voertuigen in het wegvervoer — massa's en afmetingen, het Mobility Package en rijbewijzen.

Wat een vrachtwagen in de EU mag wegen en meten, en wat de herziening verandert

Richtlijn 96/53/EG begrenst zware vrachtvoertuigen in het internationale verkeer op 40 ton (44 ton voor intermodaal containervervoer), met geharmoniseerde maximumlengtes, een breedte van 2,55 m en een hoogte van 4,00 m. Een herziening uit 2023 (COM(2023) 445) zou de gewichtsruimte voor emissievrije voertuigen vergroten en duidelijker regels stellen voor grensoverschrijdende langere en zwaardere combinaties, maar die is nog in onderhandeling en nog niet in werking.

Het EU-mobiliteitspakket voor het wegvervoer: wie eraan moet voldoen, de belangrijkste data en hoe erop wordt gehandhaafd

Mobiliteitspakket I heeft het EU-wegvervoersrecht vanaf 2020 hervormd — rij- en rusttijden, cabotagebeperkingen en de detachering van bestuurders — met data die doorlopen tot 2026, terwijl de regel over terugkeer van het voertuig binnen acht weken al door het Hof van Justitie is vernietigd.

Wat de nieuwe EU-rijbewijsrichtlijn verandert voor bestuurders en vervoerders, en tegen wanneer

De EU heeft Richtlijn (EU) 2025/2205 vastgesteld, die de rijbewijsregels moderniseert met een digitaal rijbewijs in de EU Digital Identity Wallet, begeleid rijden vanaf 17 jaar (verplicht voor auto's, optioneel voor vrachtwagens) en een proefperiode van twee jaar voor beginnende bestuurders. Zij is op 25 november 2025 in werking getreden, maar bereikt bestuurders en vervoerders pas naarmate de lidstaten haar omzetten, wat uiterlijk 26 november 2028 moet gebeuren, waarbij de regels vanaf 26 november 2029 van toepassing zijn.

Data en connectiviteit

Wie toegang mag krijgen tot uw voertuig-, telematica- en ketendata — de Data Act, eFTI en hun overlap.

De Data Act voor transport en logistiek: wie toegang krijgt tot uw verbonden data en onder welke voorwaarden

Sinds 12 september 2025 geeft de Data Act (Verordening (EU) 2023/2854) de gebruiker van een verbonden product — van vrachtwagens met telematica tot reefersensoren en terminalsystemen — recht op de gegevens die het genereert en het recht die met een derde naar keuze te laten delen. Ook vereist zij eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden voor verplichte gegevensdeling en schaft zij de kosten voor het overstappen van clouddienstverlener geleidelijk af.

eIDAS 2 en de e-CMR: de vertrouwenslaag onder digitale vrachtdocumenten

Een digitale vrachtbrief is niet sterker dan de identiteit en handtekening erachter. eIDAS stelt gekwalificeerde elektronische handtekeningen EU-breed juridisch gelijk aan handgeschreven handtekeningen; eIDAS 2 voegt identiteitswallets en verifieerbare attesteringen toe, en eFTI verplicht autoriteiten vanaf 9 juli 2027 elektronische vrachtgegevens te aanvaarden.

eFTI-gereedheid: wat marktdeelnemers en autoriteiten uiterlijk 9 juli 2027 moeten kunnen

Vanaf 9 juli 2027 moeten de bevoegde autoriteiten in elke lidstaat wettelijk voorgeschreven vrachtinformatie aanvaarden die via gecertificeerde eFTI-platforms beschikbaar wordt gesteld — een datum die volgt uit de termijn van 30 maanden die begon toen de eerste technische eFTI-handelingen op 9 januari 2025 in werking traden. Wat dat vraagt aan de kant van de autoriteiten, en wat marktdeelnemers nodig hebben als zij de elektronische route willen.

Wie onder de Data Act toegang krijgt tot de telematica- en voertuigdata van uw wagenpark

Sinds 12 september 2025 geeft de Data Act de gebruiker van een verbonden vrachtwagen, trailer of reefer het recht op toegang tot de gegevens die het voertuig genereert en op kosteloze deling daarvan met een dienstverlener naar keuze. Voor wagenparkbeheerders en leasemaatschappijen verschuift daarmee wie de telematicagegevens beheerst — en wordt beperkt wat de voertuigfabrikant of telematicaleverancier ermee mag doen.

De Europese mobiliteitsdataruimte: nu vrijwillig, later bepalend voor logistieke data

De gemeenschappelijke Europese mobiliteitsdataruimte (EMDS), uiteengezet in mededeling COM(2023) 751 van de Commissie, is een vrijwillig kader om versnipperde vervoersgegevens over modaliteiten en lidstaten heen te verbinden — geen centrale database en geen wettelijke verplichting. Zij kent vandaag geen toepassingsdatum, maar haar normen en governance worden nu gebouwd en zullen waarschijnlijk bepalen hoe logistieke gegevens later worden gedeeld.

De Data Governance Act voor logistiek: hoe deze betrouwbare datadeling mogelijk maakt, anders dan de Data Act

De Data Governance Act (Verordening (EU) 2022/868), van toepassing sinds 24 september 2023, is de vertrouwenslaag van de EU voor datadeling: aangemelde neutrale databemiddelingsdiensten, hergebruik van beschermde overheidsgegevens en data-altruïsme. Voor de logistiek verlaagt zij de drempel om gevoelige gegevens uit de toeleveringsketen veilig te delen — en zij is een ander instrument dan de Data Act, die bepaalt wie toegang mag krijgen tot gegevens van verbonden producten en die mag gebruiken.

Duurzaamheid en rapportage

CBAM, CSRD en verplichtingen voor emissieboekhouding die doorwerken in de ketenlogistiek.

CBAM-koolstofheffing bij invoer: aangeverstatus vanaf 2026, certificaatkosten vanaf 2027

Sinds 1 januari 2026 vereist het definitieve CBAM-regime (Verordening (EU) 2023/956) dat importeurs van staal, aluminium, cement, meststoffen, elektriciteit en waterstof de status van toegelaten CBAM-aangever hebben. De Omnibus van 2025 (Verordening (EU) 2025/2083) stelt importeurs die onder 50 ton per jaar blijven vrij en stelt de eerste certificaataankopen uit tot 2027.

Wat EU-importeurs vanaf 2026 moeten doen onder CBAM

De definitieve CBAM-fase is van toepassing vanaf 1 januari 2026: importeurs die jaarlijks meer dan 50 ton onder CBAM vallende goederen invoeren, moeten toegelaten CBAM-aangever worden. De eerste jaarlijkse aangifte en inlevering van certificaten moeten uiterlijk 30 september 2027 plaatsvinden.

Welke goederen vallen onder CBAM: de GN-codeproductgroepen en hoe u een invoer controleert

CBAM bestrijkt zes productgroepen — ijzer en staal, aluminium, cement, meststoffen, elektriciteit en waterstof — elk aangeduid met een GN-code in bijlage I bij Verordening (EU) 2023/956. Of een specifieke invoer eronder valt, wordt bepaald door de achtcijferige GN-code en de oorsprong, niet door de sectornaam; een vrijstelling van 50 ton nettomassa geldt voor de vaste goederen, maar nooit voor elektriciteit of waterstof.

Cyber en weerbaarheid

NIS2 en de cyberverplichtingen die vervoerders en hun toeleveringsketen raken.

NIS2 voor transport en logistiek: wie binnen de reikwijdte valt en welke verplichtingen daaruit volgen

NIS2 (Richtlijn (EU) 2022/2555) bestrijkt middelgrote en grote entiteiten in de vervoersector van bijlage I — vervoerders, luchthavens, havens en terminalexploitatie, spoor — plus post- en koeriersdiensten op grond van bijlage II. Wegvervoer, expeditie en opslag worden als zodanig niet genoemd, maar krijgen doorgaans indirect met de regels te maken via de toeleveringsketenverplichtingen van klanten die er wel onder vallen.

Cyberbeveiliging van zeehavens onder NIS2 en de Cyber Resilience Act: wie binnen de reikwijdte valt en welke verplichtingen gelden

Havenbeheerders en hun havenfaciliteiten vallen in de zeer kritieke vervoersector van NIS2-richtlijn (EU) 2022/2555, terwijl de Cyber Resilience Act (Verordening (EU) 2024/2847) beveiligingseisen stelt aan de digitale producten die in de havenketen worden gebruikt. Dit dossier zet uiteen wie binnen de reikwijdte valt, welke verplichtingen gelden en hoe beide regimes op elkaar inwerken.