AI voor vraagvoorspelling en planning: valt dat onder de AI Act?
AI voor vraagvoorspelling valt onder de AI Act, maar is meestal geen hoog-risicosysteem. Wordt dezelfde planning gebruikt voor besluiten over personeel, dan kan bijlage III gelden. De functie en impact zijn bepalend.
Kort antwoord: AI voor vraagvoorspelling en planning is een AI-systeem in de zin van de AI Act, maar valt in de regel niet vanzelf onder de hoog-risicocategorie. Of zwaardere verplichtingen gelden, hangt af van waarvoor de uitkomst wordt gebruikt — niet van de term "AI-planning".
Een AI-systeem, maar niet automatisch hoog-risico
De AI Act (Verordening (EU) 2024/1689) definieert in artikel 3 een AI-systeem breed: een machinaal systeem dat uit input afleidingen maakt, zoals voorspellingen of aanbevelingen. Software die vraag, voorraad of capaciteit voorspelt, valt doorgaans onder die definitie. Dat betekent niet dat zo'n systeem hoog-risico is. De AI Act werkt risicogebaseerd: alleen praktijken op de verbodslijst en systemen die voldoen aan de criteria van artikel 6 in combinatie met bijlage III, of die een veiligheidscomponent zijn onder bijlage I, gelden als hoog-risico. Pure vraagvoorspelling voor inkoop, productie of logistieke capaciteit staat als zodanig niet in bijlage III.
Wanneer kan bijlage III tóch in beeld komen?
Het onderscheid zit in het gebruik van de uitkomst. Bijlage III merkt onder meer AI aan voor arbeidsgerelateerde besluiten — werving, taaktoewijzing en het sturen van werkprestaties. Een forecast die louter een vraagcurve schetst, raakt dat niet. Maar als dezelfde planning automatisch diensten en roosters toewijst of bepaalt wélke medewerker welke taak krijgt, kan het systeem in die categorie vallen en als hoog-risico gelden. Ook kritieke infrastructuur (bijlage III, punt 2) en toegang tot essentiële diensten zijn aandachtspunten. Bepalend zijn de feitelijke functie en de impact op mensen, niet de productnaam.
Wat geldt nu al, en wat later?
Ongeacht de risicoclassificatie geldt sinds 2 februari 2025 de plicht tot AI-geletterdheid (artikel 4): wie AI inzet, moet zorgen dat betrokken personen voldoende begrip hebben van het systeem en zijn grenzen. Dat raakt ook teams die op AI-voorspellingen plannen. De hoog-risicoverplichtingen uit bijlage III en transparantieregels (artikel 50) kennen latere, gefaseerde toepassingsdata; raadpleeg de verordening en de Europese Commissie voor de actuele termijnen. Documenteer daarom nu al hoe uw planning werkt en waarvoor de uitkomst wordt gebruikt.
Lees ook: AI Act: de tijdlijn van verplichtingen. Doe de scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act); definities (art. 3), hoog-risico (art. 6 en bijlage III), AI-geletterdheid (art. 4). - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai
Europese Commissie — toelichting op het regelgevingskader voor AI.
Lees ook
Valt mijn route-optimalisatie-AI onder de AI Act?
Een AI die puur ritten of routes optimaliseert is meestal geen hoog-risicosysteem onder de AI Act. Stuurt dezelfde AI ook taaktoewijzing of werkprestaties van chauffeurs aan, dan valt die wél onder bijlage III. AI-geletterdheid geldt nu al.
Is mijn planningsalgoritme hoog-risico onder de AI Act?
Software die roosters, ritplanning of werving stuurt valt onder bijlage III van de AI Act en is hoog-risico. De zwaarste verplichtingen gelden vanaf 2 dec 2027; AI-geletterdheid geldt nu al.
AI voor dynamische prijszetting van vracht: wat zegt de AI Act?
AI die vrachtprijzen dynamisch bepaalt, staat niet als zodanig op de hoogrisicolijst van de AI Act. Wel gelden AI-geletterdheid en transparantie, en de classificatie kan kantelen bij gevolgen voor personen.