CSRD: wegwijzer duurzaamheidsrapportage
De Corporate Sustainability Reporting Directive (Richtlijn (EU) 2022/2464) verplicht grote en beursgenoteerde ondernemingen in de EU tot uitgebreide duurzaamheidsverslaglegging volgens de ESRS-standaarden; de invoering verloopt gefaseerd en is door de Stop-the-Clock Richtlijn (2025) gedeeltelijk…
Kort antwoord: De CSRD (Richtlijn (EU) 2022/2464) verplicht grote en beursgenoteerde EU-ondernemingen tot gedetailleerde duurzaamheidsverslaglegging op basis van de Europese ESRS-standaarden. Een grote onderneming voldoet aan ten minste twee van drie criteria: balanstotaal boven EUR 25 mln, netto-omzet boven EUR 50 mln, of meer dan 250 werknemers — drempelwaarden die Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2023/2775 met ingang van boekjaar 2024 met 25% heeft verhoogd. De invoering verloopt in golven; de Stop-the-Clock Richtlijn (EU) 2025/794 heeft golven 2 en 3 met twee jaar uitgesteld.
Toepassingsgebied en drempelwaarden
De CSRD trad in werking op 5 januari 2023 en wijzigt Richtlijn 2013/34/EU (de Boekhoudrichtlijn). Een onderneming valt in scope als zij aan ten minste twee van de drie groottecriteria voldoet:
- Balanstotaal: meer dan EUR 25 mln
- Netto-omzet: meer dan EUR 50 mln
- Werknemers: meer dan 250
Deze drempelwaarden gelden voor boekjaren die aanvangen op of na 1 januari 2024. Ze zijn vastgelegd via Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2023/2775, die de eerdere waarden (EUR 20 mln balanstotaal, EUR 40 mln omzet) met 25% verhoogde om inflatie te compenseren.
Voor ondernemingen uit derde landen die in de EU actief zijn via dochters of bijkantoren, geldt een afzonderlijke drempel: een geconsolideerde netto-omzet van meer dan EUR 150 mln binnen de EU.
Verslaggevingsverplichtingen en ESRS
Op grond van artikel 19a (individuele vennootschappen) en artikel 29a (geconsolideerd niveau) moeten in-scope ondernemingen rapporteren over milieu, sociaal beleid, mensenrechten en governance — het dubbele materialiteitsbeginsel. De rapportage verloopt conform de Europese duurzaamheidsrapportagestandaarden (ESRS), aangenomen op 31 juli 2023 en gepubliceerd in het Publicatieblad op 22 december 2023. Een externe accountant toetst de rapportage op beperkte zekerheid.
Gefaseerde invoering en actuele uitstellen
De invoering verloopt in vier golven:
| Golf | Doelgroep | Rapportagestart (na Stop-the-Clock) |
|---|---|---|
| 1 | Grote ondernemingen van openbaar belang met meer dan 500 werknemers (voorheen NFRD-plichtig) | 2025 (over boekjaar 2024) — geen uitstel |
| 2 | Overige grote ondernemingen | 2028 (over boekjaar 2027) |
| 3 | Beursgenoteerde kmo's, kleine kredietinstellingen, captive-verzekeraars | 2029 (over boekjaar 2028) |
| 4 | Ondernemingen uit derde landen | 2029 (over boekjaar 2028) |
Stop-the-Clock Richtlijn (EU) 2025/794 (Publicatieblad 14 april 2025) heeft golven 2 en 3 met twee jaar uitgesteld. Golf 1 blijft ongewijzigd.
Omnibus-vereenvoudiging
Op 26 februari 2025 publiceerde de Commissie het Omnibus I-voorstel (COM(2025) 80), dat de CSRD wil beperken tot ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers. Op 9 december 2025 bereikte de Raad een politiek akkoord. De definitieve tekst was op de datum van dit dossier nog niet gepubliceerd in het Publicatieblad; de huidige verplichtingen gelden onverkort totdat de omzettingstermijn verstrijkt.
Toezicht in Nederland
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op de naleving door beursgenoteerde vennootschappen. De Nederlandse implementatiewet was per medio 2026 nog niet definitief vastgesteld, mede door politieke omstandigheden. Wave-1-bedrijven rapporteerden desondanks op basis van directe werking van de richtlijn.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2022/2464/oj/eng
Volledige tekst CSRD Richtlijn (EU) 2022/2464, gepubliceerd 16 december 2022 - https://eur-lex.europa.eu/eli/dir_del/2023/2775/oj
Gedelegeerde Richtlijn (EU) 2023/2775 — herziene drempelwaarden grote ondernemingen per 1 januari 2024 - https://business.gov.nl/amendments/large-companies-must-report-sustainability/
Nederlandse overheid — toepassingscriteria en gefaseerde invoering - https://www.sidley.com/en/insights/newsupdates/2025/04/eu-omnibus-package-eu-adopts-stop-the-clock-directive-and-begins-esrs-simplification-process
Stop-the-Clock Richtlijn (EU) 2025/794 — uitgestelde golven en Omnibus-vereenvoudiging
Lees ook
ESRS-rapportagestandaarden onder CSRD
De Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 stelt twaalf sector-agnostische Europese duurzaamheidsrapportagestandaarden (ESRS) vast die ondernemingen moeten gebruiken bij het opstellen van hun duurzaamheidsverslag onder de CSRD.
Dubbele materialiteit onder CSRD
De CSRD verplicht ondernemingen hun duurzaamheidsrapportage te beoordelen vanuit twee perspectieven tegelijk: de impact van de onderneming op mens en milieu, én de invloed van duurzaamheidsfactoren op de financiële positie van de onderneming.
CSRD en de vrijwillige VSME-standaard voor het mkb
De CSRD verplicht grote ondernemingen tot duurzaamheidsrapportage. Voor niet-beursgenoteerde mkb-bedrijven gaf EFRAG de vrijwillige VSME-standaard uit, bedoeld om rapportageverzoeken uit de keten beheersbaar te houden.