eIDAS 2.0: de Europese digitale identiteitswallet

Kort antwoord: Verordening (EU) 2024/1183 (eIDAS 2.0) verplicht iedere lidstaat ten minste één gratis Europese digitale identiteitswallet (EUDI-wallet) beschikbaar te stellen binnen 24 maanden na inwerkingtreding van de uitvoeringshandelingen (art. 5a). De eerste uitvoeringshandeling trad in werking op 24 december 2024, waardoor de walletverplichting loopt tot omstreeks december 2026. Gereguleerde sectoren en zeer grote onlineplatformen moeten de wallet accepteren binnen 36 maanden na diezelfde datum, dus omstreeks december 2027 (art. 5f(2)).

Wettelijke grondslag en inwerkingtreding

Verordening (EU) 2024/1183 is op 11 april 2024 vastgesteld, op 30 april 2024 gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU en trad in werking op 20 mei 2024. De verordening wijzigt de oorspronkelijke eIDAS-verordening (EU) 910/2014 en voegt een volledig nieuw hoofdstuk in over de Europese digitale identiteitswallet.

De Commissie was verplicht de technische uitvoeringshandelingen vast te stellen vóór 21 november 2024 (art. 5a(23)). Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2979 werd gepubliceerd op 4 december 2024 en trad in werking op 24 december 2024; dit is het ankerpunt voor alle termijnberekeningen.

Walletverplichting voor lidstaten (art. 5a)

Elke lidstaat moet uiterlijk 24 maanden na inwerkingtreding van de uitvoeringshandelingen bedoeld in art. 5a(23) en art. 5c(6) ten minste één EUDI-wallet beschikbaar stellen aan burgers, ingezetenen en bedrijven die daarom verzoeken. De wallet moet kosteloos zijn voor natuurlijke personen. Dit ankert de uiterste datum op omstreeks december 2026.

Acceptatieplicht voor gereguleerde sectoren en platforms (art. 5f)

Private verleners van diensten die krachtens Unie- of nationaal recht verplicht zijn sterke gebruikersauthenticatie toe te passen – in de sectoren vervoer, energie, bankwezen en financiële diensten, sociale zekerheid, gezondheidszorg, drinkwater, postdiensten, digitale infrastructuur, onderwijs en telecom – moeten de EUDI-wallet op vrijwillig verzoek van de gebruiker accepteren uiterlijk 36 maanden na inwerkingtreding van de uitvoeringshandelingen (art. 5f(2)), dus omstreeks december 2027. Micro- en kleine ondernemingen zijn vrijgesteld. Tevens moeten zeer grote onlineplatformen aangewezen onder de Digital Services Act en poortwachters onder de Digital Markets Act de wallet accepteren voor gebruikersauthenticatie.

Toezicht

Lidstaten wijzen nationale toezichthoudende instanties aan (art. 46b) die toezicht houden op aanbieders van EUDI-wallets via zowel preventieve als reactieve supervisie. Deze instanties werken samen met bevoegde autoriteiten onder de NIS2-richtlijn en kunnen aanbieders verplichten specifieke maatregelen te treffen.

Wat de wallet bevat

De EUDI-wallet stelt burgers in staat persoonlijke identificatiegegevens, rijbewijzen, diploma's en andere attributen digitaal op te slaan, te beheren en gecontroleerd te delen. Gebruik is voor burgers vrijwillig en gratis; het systeem is grensoverschrijdend interoperabel binnen de EU.