De AI Act-tijdlijn van verplichtingen: wat geldt wanneer
Vastgesteld 2026-06-11 · ≈ 2 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
De AI-verordening treedt gefaseerd in werking tussen 2025 en 2028. Deze tijdlijn zet per datum op een rij welke verplichtingen gelden, en markeert welke data door het Digital Omnibus-akkoord van 7 mei 2026 verschuiven — en welke uitdrukkelijk niet.
Download de regime-cheatsheet (PDF) ↓
De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) is op 1 augustus 2024 in werking getreden, maar de verplichtingen worden gefaseerd van toepassing. Sinds het politieke akkoord over de Digital Omnibus van 7 mei 2026 lopen er bovendien twee tijdlijnen naast elkaar: de data die nu in de verordening staan, en de data waarover politiek overeenstemming bestaat maar die nog niet in het Publicatieblad zijn verschenen. Wie zich op deze materie oriënteert moet beide kennen.
Wat al geldt
| Datum | Verplichting |
|---|---|
| 1 augustus 2024 | Inwerkingtreding van de verordening (artikel 113). |
| 2 februari 2025 | Verboden AI-praktijken (artikel 5) en de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4). |
| 2 augustus 2025 | Verplichtingen voor aanbieders van AI-modellen voor algemene doeleinden (hoofdstuk V), de governance-structuur (AI Office, AI Board) en het sanctieregime. |
Deze data zijn onomstreden en worden door het Digital Omnibus-akkoord niet teruggedraaid. De verbodsbepalingen en de geletterdheidsplicht gelden dus al ruim een jaar, ongeacht wat er met de hoogrisicodata gebeurt.
Wat verschuift: de hoogrisicoverplichtingen
De verordening zelf noemt 2 augustus 2026 als algemene toepassingsdatum, inclusief de verplichtingen voor hoogrisicosystemen uit bijlage III, en 2 augustus 2027 voor hoogrisicosystemen die in gereguleerde producten zijn ingebed (bijlage I).
Op 7 mei 2026 bereikten de Raad en het Europees Parlement een voorlopig politiek akkoord over de Digital Omnibus, dat deze data verschuift:
| Onderwerp | Huidige tekst | Politiek akkoord 7 mei 2026 |
|---|---|---|
| Hoogrisico, bijlage III (zelfstandige systemen) | 2 augustus 2026 | 2 december 2027 |
| Hoogrisico, bijlage I (in gereguleerde producten) | 2 augustus 2027 | 2 augustus 2028 |
| Transparantieverplichtingen artikel 50 | 2 augustus 2026 | 2 december 2026 |
De juridische stand van zaken
Het akkoord van 7 mei 2026 is een voorlopig politiek akkoord. Juridisch-taalkundige revisie, formele aanname door Raad en Parlement en publicatie in het Publicatieblad moeten nog volgen. Tot die publicatie is de huidige tekst van de verordening — met 2 augustus 2026 als toepassingsdatum — de geldende norm. Organisaties die hun voorbereiding stilleggen in afwachting van het uitstel, nemen daarmee een juridisch risico zolang de wijziging niet is bekendgemaakt.
Wat dit betekent voor de praktijk
Drie nuchtere conclusies. Ten eerste: de plichten die al gelden (verboden praktijken, AI-geletterdheid, GPAI-verplichtingen) veranderen niet en worden vanaf 2 augustus 2026 ook nationaal handhaafbaar via de aangewezen toezichthouders. Ten tweede: het vrijwel zekere uitstel van de hoogrisicoverplichtingen geeft organisaties meer tijd voor de zwaarste compliance-bouwstenen — risicobeheersysteem, datakwaliteit, technische documentatie, conformiteitsbeoordeling — maar verandert niets aan de inhoud daarvan. Ten derde: wie nu hoogrisicosystemen ontwikkelt of inkoopt, doet er verstandig aan contractueel rekening te houden met beide tijdlijnen, omdat de definitieve data pas vastliggen bij publicatie in het Publicatieblad.
Deze entry wordt bijgewerkt zodra de gewijzigde verordening in het Publicatieblad is verschenen.
Deze deadlines ook als data-feed voor je eigen systeem? Zie API & data-integratie.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), authentieke tekst in het Publicatieblad; artikel 113 bevat de toepassingsdata. - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/regulatory-framework-ai
Beleidspagina van de Europese Commissie over de AI-verordening, met actuele stand van uitvoering. - https://www.hoganlovells.com/en/publications/eu-legislators-agree-to-delay-for-highrisk-ai-rules
Analyse van het politieke akkoord van 7 mei 2026 over uitstel van de hoogrisicoverplichtingen (Digital Omnibus). - https://www.aiactblog.nl/en/digital-omnibus
Doorlopend bijgewerkt overzicht van de Digital Omnibus-wijzigingen en de status van formele aanname. - https://artificialintelligenceact.eu/implementation-timeline/
Niet-officiële maar gangbare implementatietracker van het Future of Life Institute.
Lees ook
De stand van AI-regulering — overzicht 2026
Eén overzicht van waar AI-regulering in 2026 staat: de gefaseerde AI Act, de verschuivingen uit de Digital Omnibus, de vijf regimes en de internationale lijn van de Raad van Europa tot Californië en Korea — met doorverwijzing naar de verdieping per onderwerp.
Recht op uitleg van een AI-besluit: wat artikel 86 AI Act je geeft
Word je geraakt door een besluit dat (mede) op een hoogrisico-AI-systeem berust, dan geeft artikel 86 AI Act je recht op een duidelijke uitleg van de rol van het AI-systeem en de hoofdelementen van het besluit — te vragen aan de gebruiksverantwoordelijke, naast je AVG-rechten.
AI-fraudedetectie door de overheid: de lessen na SyRI
Na de SyRI-uitspraak (Rechtbank Den Haag, 2020) en de toeslagenaffaire is overheidsfraudedetectie met AI hoogrisico onder bijlage III. De lessen: geen ondoorzichtige risicoscores, geen proxy-discriminatie, wél proportionaliteit, uitlegbaarheid en grondrechtentoets.