AI-camerasystemen voor ladingherkenning en toezicht: welke regels?

Kort antwoord: Het hangt af van wat de camera-AI doet. Herkennen van pakketten, kentekens of beschadigingen is meestal toegestaan, mits u aan de basisverplichtingen voldoet. Zodra het systeem mensen biometrisch identificeert of emoties afleidt, komt u in de verboden of hoog-risico-categorieën van de AI Act terecht.

AI-camerasystemen worden in transport en logistiek breed ingezet: voor het scannen van ladingdragers, het lezen van kentekens, het detecteren van schade of het bewaken van terreinen en laaddocks. Welke regels gelden, hangt af van wat het systeem feitelijk doet — niet van hoe het wordt genoemd. De AI Act (Verordening (EU) 2024/1689) wordt gefaseerd toegepast tussen 2025 en 2027 en werkt naast de AVG.

Ladingherkenning: meestal toegestaan

Een camera die dozen telt, pallets herkent, kentekens leest of schade aan containers detecteert, verwerkt in beginsel geen biometrische gegevens. Zulke toepassingen vallen doorgaans niet onder de verboden praktijken of de hoog-risico-categorieën van bijlage III. Wel geldt voor iedereen die AI inzet de verplichting tot AI-geletterdheid (artikel 4), die sinds 2 februari 2025 van kracht is: de mensen die met het systeem werken moeten voldoende kennis hebben om het verantwoord te gebruiken. Worden mensen op de beelden zichtbaar — bijvoorbeeld chauffeurs bij een laaddock — dan blijft de AVG onverkort gelden voor dat cameratoezicht, ook als het AI-component zelf laag-risico is.

Wanneer het verboden of hoog-risico wordt

Het kantelpunt is biometrie en toezicht op personen. Realtime biometrische identificatie op afstand in openbaar toegankelijke ruimten is in beginsel verboden; de AI Act kent hierop slechts smalle, strikt omkaderde uitzonderingen voor rechtshandhaving. Ook het ongericht scrapen van gezichtsbeelden voor gezichtsdatabanken en emotieherkenning op de werkvloer zijn verboden praktijken die al sinds 2 februari 2025 gelden. Systemen voor biometrische identificatie of categorisering van personen die niet verboden zijn, vallen onder hoog-risico (bijlage III, punt 1) met strenge eisen rond risicobeheer, datakwaliteit, transparantie en menselijk toezicht. Een camera die in de eerste plaats lading scant maar en passant medewerkers herkent of beoordeelt, kan zo alsnog binnen deze regimes vallen.

Wat u praktisch moet regelen

Bepaal eerst de functie van het systeem: scant het objecten of identificeert het personen. Documenteer dat onderscheid, want het bepaalt het toepasselijke regime. Voor objectherkenning regelt u AI-geletterdheid en de AVG-grondslag voor eventueel zichtbare personen. Voor biometrische of toezicht-functies geldt: het verbod is niet te legitimeren met toestemming of bedrijfsbelang, en hoog-risico-verplichtingen worden formeel van toepassing op 2 augustus 2026 — via de voorgestelde Digital Omnibus verschuift dit naar 2 december 2027 (nog in behandeling). Transparantieverplichtingen (artikel 50) gaan in op 2 december 2026. Voor de privacykant is in Nederland de Autoriteit Persoonsgegevens de toezichthouder.

Lees ook: AI Act: de tijdlijn van verplichtingen. Doe de scan.