De AI-basiswet van Taiwan: een promotie-eerst kaderwet treedt in werking

Azië kreeg zijn tweede brede AI-wet binnen drie weken na de eerste. Acht dagen voordat de bindende AI-basiswet van Zuid-Korea op 22 januari 2026 in werking trad, trad de eigen AI-basiswet van Taiwan in werking op 14 januari 2026. De twee delen een naam en een regio, maar geen methode: waar Seoul afdwingbare plichten voor operators schreef, schreef Taipei een kaderwet die de overheid bindt, niet de markt.

Hoe de wet tot stand kwam

De Taiwanese Executive Yuan (het kabinet) keurde het wetsvoorstel goed op 28 augustus 2025. Het parlement (Legislative Yuan) nam het aan in de derde en laatste lezing op 23 december 2025, en president Lai Ching-te kondigde de wet af op 14 januari 2026. Op grond van artikel 20 treedt de wet in werking op de dag van afkondiging — aanname en inwerkingtreding vallen dus voor de praktijk samen in eenzelfde 2026-gebeurtenis. De wet is bewust kort: 20 artikelen die richting geven in plaats van een nalevingsregime op te leggen.

Een kader, geen regelboek

Dit is het beslissende kenmerk voor wie haar vergelijkt met het EU-model. De AI-basiswet is een basiswet (基本法) — een instrument van constitutionele snit dat beginselen en verplichtingen voor de staat vastlegt en ministeries opdraagt de operationele regels later op te stellen. Ze creëert geen hoogrisicocategorieën, conformiteitsbeoordelingen of boetes voor private operators zoals de EU AI-verordening dat doet. In plaats daarvan verbindt ze de overheid ertoe AI te bevorderen en tegelijk rechten te beschermen, en delegeert ze de uitwerking aan de bevoegde autoriteiten.

De National Science and Technology Council (NSTC) is de centrale bevoegde autoriteit (artikel 2) — een omstreden keuze, want eerdere ontwerpen lieten de autoriteit ongenoemd en het ministerie van Digitale Zaken (MODA) was de andere kandidaat. In de uiteindelijke regeling houdt NSTC het centrum, terwijl MODA belangrijke technische mandaten draagt, met als belangrijkste de risicoclassificatie.

Zeven beginselen

De wet codificeert zeven bestuursbeginselen die in internationale AI-instrumenten telkens terugkeren: duurzame ontwikkeling en welzijn; menselijke autonomie; privacybescherming en datagovernance; cyberbeveiliging en veiligheid; transparantie en uitlegbaarheid; eerlijkheid en non-discriminatie; en verantwoording. Dit is dezelfde familie van beginselen als in de OESO AI-beginselen en de UNESCO-aanbeveling — Taiwan ent haar wet op de gedeelde mondiale grammatica in plaats van een nieuwe uit te vinden.

Wat de overheid moet bouwen

Verschillende artikelen vertalen de beginselen naar opdrachten aan de staat:

• Risicoclassificatie (artikel 16). MODA moet een AI-risicotaxonomie en

-beoordelingskader ontwikkelen dat aansluit op internationale normen, en bevoegde autoriteiten helpen hun sectoren bij het opstellen van richtsnoeren. Hier komt Taiwans uiteindelijke, EU-achtige risico-indeling te liggen — maar die bestaat nog niet; het kader moet nog worden geschreven.

• Nationale AI-strategie (artikel 6). Een Nationaal AI-strategiecomité,

bijeengeroepen door de premier en met wetenschappers, industrie en ambtenaren, moet minstens jaarlijks de Nationale AI-ontwikkelingsrichtlijnen herzien.

• Innovatieomgevingen (artikel 11). De overheid mag veilige

testomgevingen — regulatoire sandboxes — instellen voor AI-onderzoek en -diensten.

• Datagovernance (artikelen 13–14). Mechanismen voor open data, datadeling

en hergebruik, gekoppeld aan bescherming van persoonsgegevens bij AI-ontwikkeling.

• Arbeid (artikel 15). Bescherming van de rechten van werkenden,

overbrugging van vaardigheidskloven en loopbaanbegeleiding voor wie door automatisering verdrongen wordt — een sociale dimensie die hier prominenter is dan in de meeste AI-wetten.

• Aansprakelijkheid (artikel 17). Verheldering van de toerekening van

aansprakelijkheid en voorziening in herstel-, compensatie- of verzekeringsmechanismen voor hoogrisicotoepassingen.

Waar de wet past in de mondiale kaart

Taiwan verdiept het patroon dat we schetsten in onze analyse van internationale AI-governance buiten de EU en van de twee Azië-Pacific-modellen. Zuid-Korea legde bindende operatorplichten vast; Singapore steunt op vrijwillige kaders; Japan koos een promotie-eerst wet die op richtsnoeren rust. Taiwan komt het dichtst bij Japan: een lichte, innovatiegerichte wet die waarden en institutionele stellingen neerzet en de bindende uitwerking aan latere instrumenten overlaat. Voor een Europese organisatie die in Taiwan actief is, is het gevolg op korte termijn bescheiden — er zijn geen nieuwe directe plichten vanaf dag één — maar de richting staat vast, en het risicoclassificatiekader dat MODA nu moet bouwen is het deel dat aandacht verdient. Net als bij Korea is de les om governance op de gedeelde, risicogebaseerde grammatica te bouwen, zodat de latere overlays van elke jurisdictie aanpassingen worden in plaats van een verbouwing.