Het Mobiliteitspakket: rij- en rusttijden en cabotage

Kort antwoord: Het Mobiliteitspakket I bestaat uit een reeks EU-verordeningen die in 2020 zijn aangenomen en sindsdien gefaseerd van kracht zijn geworden. De sociale bepalingen over rij- en rusttijden gelden vanaf 20 augustus 2020; de nieuwe cabotageregels zijn van toepassing vanaf 21 februari 2022. Het pakket beoogt eerlijke concurrentie in het wegvervoer en betere arbeidsomstandigheden voor chauffeurs.

Rij- en rusttijden: wat verandert er

De basislimieten uit Verordening (EG) nr. 561/2006 blijven ongewijzigd: maximaal 9 uur rijden per dag (twee keer per week verlengbaar naar 10 uur), maximaal 56 uur per week en maximaal 90 uur per twee aaneengesloten weken. Na elke 4,5 uur rijden is een ononderbroken pauze van minimaal 45 minuten verplicht.

Verordening (EU) 2020/1054 — onderdeel van het Mobiliteitspakket I — voegt hier twee concrete verplichtingen aan toe. Ten eerste mogen reguliere wekelijkse rusttijden van minimaal 45 uur niet langer in de vrachtwagencabine worden doorgebracht (artikel 8, lid 8). De werkgever is verplicht te zorgen voor passende slaap- en sanitaire voorzieningen en de kosten hiervoor te dragen. Ten tweede moeten werkgevers hun planning zo inrichten dat chauffeurs in loondienst elke drie à vier weken kunnen terugkeren naar hun woonplaats of de operationele vestiging van de werkgever in de lidstaat van vestiging (artikel 8, lid 8a). De chauffeur kan hiervan individueel afzien.

Deze sociale bepalingen zijn van toepassing op voertuigen boven de 3,5 ton voor goederenvervoer en voertuigen voor meer dan negen personen. Vanaf 1 juli 2026 geldt de grens voor internationaal en cabotageverkeer bij 2,5 ton.

Cabotage: maximaal drie ritten, vier dagen afkoeling

Cabotage — het uitvoeren van binnenlands vervoer in een andere lidstaat door een buitenlandse vervoerder — is geregeld in Verordening (EG) nr. 1072/2009, artikel 8. Na het afleveren van een internationale lading mogen vervoerders maximaal drie cabotageritten uitvoeren in dezelfde lidstaat, binnen zeven kalenderdagen na de laatste lossing van de internationale lading.

Verordening (EU) 2020/1055 voegt hieraan een afkoelperiode toe die van toepassing is vanaf 21 februari 2022: na afloop van de cabotageritten mag hetzelfde voertuig gedurende vier dagen geen nieuwe cabotageritten uitvoeren in dezelfde lidstaat (artikel 8, lid 2a van Verordening 1072/2009, zoals gewijzigd). Dit moet structurele of permanente aanwezigheid van buitenlandse vervoerders voorkomen.

Voertuigen moeten daarnaast elke acht weken terugkeren naar een operationeel centrum in de lidstaat van vestiging (gewijzigd artikel 5, lid 1, onderdeel b, van Verordening (EG) nr. 1071/2009).

Handhaving en tachograaf

De naleving wordt gecontroleerd via tachograafgegevens, reisorders en vrachtbrieven (ook de elektronische e-CMR is toegestaan). Slimme tachografen (versie 2) zijn verplicht in nieuwe voertuigen vanaf 21 augustus 2023 en registreren automatisch grensovergangen, wat controle op cabotageritten vereenvoudigt.