Data Act: welke contractbepalingen moet ik aanpassen?
Vastgesteld 2026-06-14 · ≈ 1 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
De Data Act verbiedt oneerlijke databedingen en eist eerlijke (FRAND) deelvoorwaarden. Loop je data-, leverings-, lease- en platformcontracten na op bepalingen die toegang of overdracht eenzijdig blokkeren of beprijzen. Een praktische checklist voor transport en logistiek.
De grootste praktische impact van de Data Act zit vaak niet in techniek, maar in je contracten. De verordening dwingt twee dingen af: data delen onder eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (FRAND), en een verbod op oneerlijke bedingen — vooral ter bescherming van kleinere partijen.
Welke contracten nalopen
- Telematica- en leverancierscontracten — bevatten ze bepalingen die jou
de toegang tot je eigen voertuig-/machinedata ontzeggen of duur maken?
- Lease- en huurcontracten — is geregeld dat jij als gebruiker bij de data
kunt en die kunt laten delen?
- Platform- en datadeel-overeenkomsten — staan er eenzijdige of
onredelijke bedingen in over eigendom, hergebruik of overdracht?
- Klant- en ketencontracten — kloppen de afspraken over wie welke data
mag opvragen en doorgeven?
Waar je op let
- Eenzijdig opgelegde bedingen die toegang of overdracht blokkeren of
onredelijk beprijzen — die kunnen nietig zijn.
- FRAND — zijn je deelvoorwaarden uit te leggen als eerlijk en
niet-discriminerend?
- Vendor lock-in — beperkende clausules die overstappen bemoeilijken
verdienen een tweede blik (zie ook de cloudswitching-regels).
Wat te doen
Maak een inventaris van je data-relevante contracten, markeer de risicovolle bedingen, en plan herziening bij verlenging of heronderhandeling.
Lees het hoofddossier: De Data Act voor transport en logistiek. Of doe de Transport & Logistiek-scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj
Verordening (EU) 2023/2854 (Data Act): eerlijke deelvoorwaarden (FRAND) en het verbod op oneerlijke contractbedingen. - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-act
Europese Commissie — beleidspagina Data Act: reikwijdte, rechten en verplichtingen.
Lees ook
Data Act: welke vergoeding mag ik vragen voor het delen van data (FRAND)?
Moet je data delen onder de Data Act? Dan mag je een redelijke vergoeding vragen op basis van je kosten plus een redelijke marge. Voor mkb en non-profit: alleen de directe kosten. Voorwaarden moeten eerlijk en niet-discriminerend (FRAND) zijn.
Wie is datahouder en wie is gebruiker onder de Data Act?
De gebruiker is de eigenaar, huurder of lessee van een connected product; de datahouder is de partij die over de data uit dat product en de gerelateerde dienst beschikt. Wat dat onderscheid betekent voor transport en logistiek.
Wat riskeer ik bij niet-naleving van de Data Act?
De Data Act geldt sinds 12 sep 2025. Bij niet-naleving riskeert u civiele claims, oneerlijke contractbedingen die niet bindend zijn, en bij persoonsgegevens ook AVG-handhaving. Vanaf 12 sep 2026 geldt de ontwerpverplichting.