Data Act: welke vergoeding mag ik vragen voor het delen van data (FRAND)?
Vastgesteld 2026-06-16 · ≈ 2 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
Moet je data delen onder de Data Act? Dan mag je een redelijke vergoeding vragen op basis van je kosten plus een redelijke marge. Voor mkb en non-profit: alleen de directe kosten. Voorwaarden moeten eerlijk en niet-discriminerend (FRAND) zijn.
Kort antwoord: Ben je als datahouder verplicht data beschikbaar te stellen aan een ontvanger, dan mag je daarvoor een redelijke vergoeding vragen. Die is gebaseerd op je kosten van beschikbaarstelling, eventueel met een redelijke marge. Voor mkb- en non-profitontvangers mag je niet meer rekenen dan de directe kosten.
Wanneer geldt dit?
De Data Act (Verordening (EU) 2023/2854) verplicht datahouders in bepaalde situaties om data aan een ontvanger beschikbaar te stellen, bijvoorbeeld op verzoek van een gebruiker van een verbonden product. Stel je data ter beschikking op grond van zo'n verplichting, dan gelden de regels hieronder. Je moet dat doen onder eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden (FRAND) en op transparante wijze (art. 8).
Wat is een redelijke vergoeding?
Voor de hoogte van de vergoeding geldt art. 9. De kern:
- Kostengebaseerd. De vergoeding mag de kosten dekken die je maakt om de data beschikbaar te stellen. Denk aan technische verwerking, opslag, distributie en het noodzakelijke formaat.
- Redelijke marge. Bovenop die kosten mag je een redelijke marge rekenen, mits dat in verhouding staat.
- Mkb en non-profit. Stel je data beschikbaar aan een mkb-ontvanger of een non-profitonderzoeksorganisatie, dan mag je niet meer rekenen dan de directe kosten van beschikbaarstelling. Een marge is dan niet toegestaan.
- Transparantie. Je moet de ontvanger op heldere wijze uitleggen waarop de vergoeding is gebaseerd, zodat die controleerbaar is.
Wat mag niet?
- Discrimineren. Je mag vergelijkbare ontvangers niet ongelijk behandelen zonder objectieve rechtvaardiging.
- Drempels opwerpen. Een vergoeding die zo hoog of ondoorzichtig is dat datadeling feitelijk wordt geblokkeerd, is niet redelijk.
- Oneerlijke bedingen opleggen. Art. 13 verbiedt eenzijdig opgelegde, oneerlijke contractbedingen tussen ondernemingen. Een beding dat sterk afwijkt van goede handelspraktijk en in strijd is met de goede trouw, is niet bindend.
Praktisch
Documenteer je kostenopbouw vooraf en hanteer een consistente, navolgbare systematiek voor alle ontvangers. Toets aparte tarieven voor mkb en non-profit apart. Zo voldoe je aan FRAND en voorkom je discussie over de redelijkheid.
Lees ook het overzicht Transport & Logistiek. Doe de scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj
Verordening (EU) 2023/2854 (Data Act), art. 8-9 en 13: FRAND, vergoeding, oneerlijke bedingen.
Lees ook
Data Act: moet ik data delen met derden, en hoe?
Op verzoek van de gebruiker moet de datahouder data beschikbaar stellen aan een derde naar keuze — in een gangbaar, machineleesbaar formaat en tegen eerlijke (FRAND) voorwaarden. Wat dat betekent en hoe je je erop inricht in transport en logistiek.
Data Act: welke contractbepalingen moet ik aanpassen?
De Data Act verbiedt oneerlijke databedingen en eist eerlijke (FRAND) deelvoorwaarden. Loop je data-, leverings-, lease- en platformcontracten na op bepalingen die toegang of overdracht eenzijdig blokkeren of beprijzen. Een praktische checklist voor transport en logistiek.
De Data Act voor transport en logistiek: wie krijgt toegang tot jouw voertuig- en ketendata?
De Data Act geldt sinds 12 september 2025 en raakt iedereen met connected voertuigen of sensoren: wie krijgt toegang tot hun data, tegen welke voorwaarden, en hoe voorkom je lock-in? Wat de verordening betekent voor transport en logistiek.