Artikel 50: chatbots, deepfakes en de plicht om AI herkenbaar te maken

Tussen de verboden (die al gelden) en het hoogrisicoregime (dat naar verwachting eind 2027 komt) ligt artikel 50: de transparantielaag die vrijwel elke organisatie raakt die AI richting publiek inzet. Volgens het Digital Omnibus-akkoord van 7 mei 2026 wordt deze laag per 2 december 2026 van toepassing — formeel staat er tot publicatie in het Publicatieblad nog 2 augustus 2026 — en de bijbehorende markeringsgedragscode is op 10 juni 2026 als definitieve versie gepubliceerd.

De vier transparantieverplichtingen

1. Interactie met AI melden: wie een AI-systeem aanbiedt dat rechtstreeks

met personen communiceert — chatbots, voice-assistenten — zorgt dat de gebruiker weet (of redelijkerwijs kan weten) dat hij met AI te maken heeft.

1. Synthetische content machineleesbaar markeren: aanbieders van

generatieve systemen zorgen dat output (audio, beeld, video, tekst) in een machineleesbaar formaat als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd herkenbaar is — robuust, interoperabel en technisch haalbaar.

1. Deepfakes labelen: gebruiksverantwoordelijken die beeld-, audio- of

videocontent genereren of manipuleren die echt lijkt, maken kenbaar dat de content kunstmatig is, met een beperkte uitzondering voor evident artistieke en satirische uitingen.

1. AI-tekst met publieke functie: tekst die wordt gepubliceerd om het

publiek over zaken van algemeen belang te informeren, wordt als AI-gegenereerd gemarkeerd, tenzij er menselijke redactionele controle en verantwoordelijkheid is.

Daarnaast informeren gebruiksverantwoordelijken van emotieherkennings- en biometrische categoriseringssystemen de betrokken personen — voor zover die systemen niet al onder de verboden van artikel 5 vallen.

De markeringsgedragscode

Hoe "machineleesbaar markeren" er technisch uitziet, wordt uitgewerkt in een gedragscode voor het markeren en labelen van AI-content onder regie van het AI Office. Het eerste concept verscheen op 17 december 2025; afronding wordt in juni 2026 verwacht. Voor aanbieders is de code straks wat de GPAI-gedragscode voor modellenbouwers is: geen wet, wel de gangbare route om naleving aan te tonen — met watermerk-, metadata- en provenancetechnieken (zoals herkomststandaarden) als bouwstenen.

Wat dit betekent voor de praktijk

Artikel 50 is bewust licht: geen conformiteitsbeoordeling, geen registratie — wel zichtbaarheid. De praktische voorbereiding is overzichtelijk: zorg dat elke klantgerichte chatbot zich als AI bekendmaakt; controleer of de generatieve tools in huis markering en metadata ondersteunen (en zet die aan); richt een labelregel in voor realistisch synthetisch beeld en geluid; en leg redactionele controle vast voor AI-ondersteunde publicaties. Wie dat nu regelt, is klaar ongeacht of de datum 2 augustus blijft of 2 december wordt.