Sollicitatie-chatbots: transparantieplicht én hoog-risico zodra ze selecteren

Kort antwoord: Een sollicitatie-chatbot heeft twee lagen regelgeving. Altijd geldt de transparantieplicht: de kandidaat moet weten dat hij met AI praat (artikel 50). En zodra de chatbot méér doet dan informeren — voorselecteren, vragen scoren, kandidaten doorlaten of afwijzen — is hij een hoog-risicosysteem onder bijlage III, met alle plichten van dien. De AVG loopt parallel.

Laag 1: altijd transparantie

Artikel 50 verplicht dat een AI-systeem dat rechtstreeks met mensen communiceert, kenbaar maakt dat het AI is. Een chatbot die zich voordoet als mens — of dat in het midden laat — voldoet niet. De melding moet helder en vooraf zijn, niet verstopt in de voorwaarden.

Laag 2: hoog-risico zodra hij selecteert

Veel wervingschatbots blijven niet bij vragen beantwoorden. Ze stellen kwalificerende vragen, scoren de antwoorden en bepalen of een kandidaat doorgaat. Op dat moment voert de chatbot selectie uit — en valt hij onder bijlage III, punt 4. Dan gelden:

• Menselijk toezicht (art. 14): een recruiter beoordeelt en kan de uitkomst terugdraaien; geen automatische afwijzing op basis van een chatgesprek.
• Relevante, representatieve werking en monitoring op bias.
• Informatie aan de kandidaat dat een hoog-risicosysteem wordt gebruikt.

De AVG en toegankelijkheid

Een afwijzing die uitsluitend uit de chatbot voortkomt, raakt artikel 22 AVG: grondslag, transparantie en recht op menselijke tussenkomst. Let daarnaast op toegankelijkheid: een chatbot die slecht omgaat met niet-moedertaalsprekers of mensen met een beperking, kan onbedoeld uitsluiten — een extra discriminatierisico.

De valkuil: "alleen maar een assistent"

De aantrekkingskracht van een wervingschatbot is snelheid, en juist daar zit het risico: hoe meer hij voorfiltert, hoe meer hij beslist. Behandel elke chatbot die invloed heeft op wie doorgaat als selectie-instrument, niet als gadget.

Wat te doen

• Laat de chatbot zich als AI bekendmaken — duidelijk en vooraf.
• Bepaal of hij selecteert: zo ja, behandel hem als hoog-risico.
• Bouw een menselijk beslismoment in vóór elke afwijzing.
• Test op bias en toegankelijkheid en leg de uitkomst vast.

Een chatbot die alleen informeert, is licht gereguleerd. Een chatbot die selecteert, is dat niet. Het verschil zit niet in de techniek maar in wat je hem laat beslissen.