AI-regulering in logistiek en transport: vier routes die de sector raken

Wie in logistiek of transport "iets met de AI Act moet", krijgt meestal een generiek verhaal over hoogrisico en boetes. Dat helpt niemand: de sector wordt langs vier verschillende routes geraakt, met vier verschillende tijdpaden — en de meest urgente is geen toekomstmuziek maar een verbod dat al geldt.

Route 1 — Chauffeurs- en personeelsmonitoring: het verbod dat nú geldt

Sinds 2 februari 2025 verbiedt artikel 5 emotieherkenning op de werkvloer. Dat raakt de sector direct: systemen die de stemming, stress of emotie van chauffeurs, orderpickers of planners afleiden — uit camerabeelden, stem of gedrag — zijn verboden, behoudens een smalle uitzondering voor medische of veiligheidsdoelen. Vermoeidheidsdetectie die aantoonbaar op veiligheid is gericht kan onder die uitzondering vallen; monitoring die feitelijk prestatie of houding meet, niet. De richtsnoeren van 4 februari 2025 trekken die grens bewust strak. Wie fleet- of warehousemonitoring gebruikt, hoort vandaag te weten aan welke kant van die lijn elk systeem staat.

Route 2 — Planning, rooster en werving: hoogrisico (bijlage III, punt 4)

AI die beslissingen neemt of stuurt over werving, taaktoewijzing, promotie of beëindiging, of die prestaties en gedrag van werknemers monitort en beoordeelt, is hoogrisico. In de logistiek is dat geen randverschijnsel maar de kern van de operatie: rooster- en planningsalgoritmes die ritten en diensten toewijzen, prestatiedashboards per chauffeur of picker, wervingsfilters voor schaars personeel. De verplichtingen (risicobeheer, representatieve data, menselijk toezicht, logging, informeren van werknemers) worden naar verwachting per 2 december 2027 van toepassing — maar de systemen die je nu inkoopt, draaien dan nog.

Route 3 — Magazijnrobots en voertuigen: de machinekant (bijlage I)

AGV's, autonome mobiele robots en andere slimme machines vallen onder de nieuwe Machineverordening (EU) 2023/1230, die vanaf januari 2027 geldt — en die verordening staat in bijlage I van de AI-verordening. Het gevolg: een AI-systeem dat de veiligheidsfunctie van zo'n machine vervult, is automatisch hoogrisico, met conformiteitsbeoordeling via de machineroute (AI Act-eisen verwacht per 2 augustus 2028). Voor warehouse-automatisering betekent dat een dubbele leveranciersvraag: voldoet de machine aan 2023/1230, én voldoet de AI-component aan de AI-verordening?

Route 4 — Verkeer en infrastructuur (bijlage III, punt 2)

AI als veiligheidscomponent in het beheer van wegverkeer en kritieke infrastructuur is een eigen hoogrisicocategorie. Verkeersmanagement, corridorsturing en havenlogistiek die op AI leunen voor veiligheidsbeslissingen vallen hieronder — relevant voor wegbeheerders, havens en de grotere ketenregisseurs.

En overal doorheen: de plichten die al gelden

Los van de vier routes geldt voor élk bedrijf in de keten: de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4, sinds februari 2025) voor iedereen die met AI werkt — van planner tot management — en straks de transparantieplichten van artikel 50 voor klantgerichte chatbots en AI-content (verwacht per 2 december 2026). Wie generatieve AI in de planning of klantenservice gebruikt, zit nu al in het regime.

De praktische volgorde

Drie stappen die deze week kunnen beginnen: breng per vestiging in kaart welke systemen in welke route vallen (het AI-register); stel leveranciers van monitoring- en planningssystemen de twee harde vragen (welke route, welke datum, wiens conformiteit); en regel artikel 4 — de enige verplichting waarvoor geen enkele uitstelclausule bestaat. Deze kennisbank houdt alle vier de routes bij; de tijdlijn en het hoogrisico-overzicht zijn de aangrenzende dossiers.