AI-geletterdheid voor HR- en recruitmentteams
De geletterdheidsplicht (art. 4) geldt nu al en is voor HR extra zwaar: een recruiter die een hoog-risicosysteem bedient, kan alleen menselijk toezicht (art. 14) uitoefenen als hij het systeem begrijpt. Deze wegwijzer beschrijft wat een HR-team moet weten en hoe je het aantoonbaar regelt.
Kort antwoord: De AI-geletterdheidsplicht (art. 4) geldt sinds 2 februari 2025 voor iedereen die namens de organisatie met AI werkt. Voor HR is die plicht extra zwaar: recruiters en HR-professionals bedienen vaak hoog-risicosystemen, en zonder begrip van het systeem kunnen zij het vereiste menselijk toezicht (art. 14) niet echt uitoefenen. Geletterdheid is hier dus geen formaliteit maar de voorwaarde om de tool legaal te gebruiken.
Waarom HR een bijzonder geval is
De norm van artikel 4 is relatief: het vereiste niveau hangt af van de rol en de impact op betrokkenen. HR scoort op beide hoog — de beslissingen raken mensen direct (aangenomen of afgewezen, beoordeeld, ontslagen), en de systemen zijn hoog-risico. Een recruiter die een matchingscore klakkeloos overneemt, voldoet niet aan het toezichtvereiste, hoe goed de tool ook is.
Wat een HR-team moet weten
- Welke tools hoog-risico zijn — cv-screening, ranking, performance- en monitoringsystemen — en wat dat betekent.
- Hoe bias ontstaat en hoe je scheve uitkomsten herkent.
- Het verbod op emotieherkenning — geen "soft skills uit video".
- Hoe je menselijk toezicht uitoefent: een uitkomst beoordelen, navragen en overrulen, niet alleen aanklikken.
- De AVG-basis: grondslag, transparantie en het recht op menselijke tussenkomst.
- Wanneer de OR en sollicitanten geïnformeerd of betrokken moeten worden.
Hoe je het aantoonbaar regelt
Artikel 4 schrijft geen verplichte cursus of certificaat voor — je bepaalt zelf hoe je het niveau bereikt. Maar bij een toezichtvraag moet je het aannemelijk maken. Een nuchtere aanpak:
- Breng rollen in kaart: wie werkt met welke HR-AI?
- Bepaal per rol het niveau: een recruiter heeft andere kennis nodig dan een HR-directeur.
- Geef gerichte training — kort, praktisch, met je eigen tools als voorbeeld.
- Leg vast wat is gedaan, voor wie en wanneer. Die vastlegging is je bewijs.
Onderdeel van het grotere geheel
Geletterdheid is één bouwsteen van je AI-governanceraamwerk en sluit aan op je gebruiksbeleid. Samen maken ze van "we gebruiken AI" een beheerst proces.
Wat te doen
- Train je HR- en recruitmentteam specifiek op de tools die zij gebruiken.
- Maak menselijk toezicht concreet: wat betekent "beoordelen en overrulen" bij jullie systeem?
- Documenteer de training als nalevingsbewijs.
De plicht geldt al ruim een jaar. Het HR-team dat zijn mensen nu toerust, gebruikt zijn AI niet alleen slimmer maar ook aantoonbaar rechtmatig.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act): art. 4 (geletterdheid, sinds 2 februari 2025) en art. 14 (menselijk toezicht bij hoog-risico). - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/faqs/ai-literacy-questions-answers
Vragen en antwoorden van de Europese Commissie over reikwijdte en invulling van artikel 4.
Lees ook
AI bij werving en HR: wat moet elke werkgever weten?
AI in werving, selectie en personeelsbeheer valt onder bijlage III van de AI Act en geldt als hoog-risico — voor elke werkgever, ongeacht sector of omvang. Emotieherkenning op de werkvloer is verboden, AI-geletterdheid geldt nu, en de AVG loopt parallel bij geautomatiseerde besluiten.
CV-screening met AI: waarom het hoog-risico is en wat dat vraagt
AI die cv's filtert, parseert of sollicitanten rangschikt is de meest gebruikte HR-AI — en valt onder bijlage III van de AI Act als hoog-risico. Dat geldt ook voor ingekochte tools. Deze uitleg behandelt de plichten, de bias-risico's en de rol van de werkgever.
AI bij werving in de logistiek: is dat hoog-risico onder de AI Act?
Ja. AI-systemen die in de logistiek worden ingezet bij werving en selectie van personeel vallen onder bijlage III van de AI Act en gelden als hoog-risico. De zwaarste verplichtingen volgen gefaseerd; AI-geletterdheid geldt nu al.