De AI Act voor niet-EU-bedrijven: extraterritoriale werking

Kort antwoord: Buiten de EU gevestigd zijn ontslaat je niet van de AI Act. De verordening heeft extraterritoriale werking: zodra je AI-systeem in de Unie op de markt komt of de output ervan in de EU wordt gebruikt, gelden de regels. Dat geldt los van waar je bedrijf, je servers of je ontwikkelaars zitten.

Wanneer de AI Act jou raakt

De AI Act kijkt naar marktbereik, niet naar vestigingsplaats. Je valt eronder als je:

• een AI-systeem in de EU op de markt brengt of in gebruik stelt;
• gevestigd bent buiten de EU, maar de output van je systeem in de Unie wordt gebruikt;
• als importeur of distributeur AI-systemen in de EU aanbiedt.

Dit "output"-criterium is breed: een model dat buiten de EU draait maar resultaten levert die binnen de EU worden gebruikt, kan onder de wet vallen.

De gemachtigde in de EU

Niet-EU-aanbieders van hoogrisicosystemen en bepaalde modellen moeten doorgaans een gemachtigde (authorised representative) in de Unie aanwijzen. Die fungeert als aanspreekpunt voor toezichthouders, bewaart documentatie en draagt mede verantwoordelijkheid voor de naleving. Zonder gemachtigde mag het systeem in veel gevallen niet op de EU-markt.

Parallel met de AVG

Wie de AVG kent, herkent het patroon: ook daar geldt extraterritoriale werking en een vertegenwoordiger in de EU. Bedrijven die al een AVG-vertegenwoordiging hebben, kunnen die ervaring hergebruiken — al zijn de rollen juridisch niet identiek. Zie ook de bredere stand van AI-regulering.

Verplichtingen blijven hetzelfde

Extraterritoriale werking betekent niet "lichtere" regels. Een niet-EU-aanbieder van een hoogrisicosysteem moet dezelfde eisen invullen als een EU-aanbieder: risicobeheer, documentatie, logging, menselijk toezicht. Zie het overzicht van hoogrisico-verplichtingen.

Wat te doen

• Bepaal of je AI-systeem of de output ervan de EU-markt raakt.
• Stel je rol vast (aanbieder, importeur, distributeur of gebruiksverantwoordelijke).
• Wijs zo nodig een gemachtigde in de EU aan voor hoogrisicosystemen.
• Vul de inhoudelijke verplichtingen in via het AI Act-stappenplan.
• Vermijd de meestgemaakte AI Act-fouten, zoals denken dat de regels niet voor je gelden.

De vraag is niet waar je gevestigd bent, maar of je AI de Europese markt raakt. Zo ja, dan ben je gewoon partij.