AI-geletterdheid: wat moet ik regelen onder de AI Act?
Vastgesteld 2026-06-14 · ≈ 1 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
Sinds 2 feb 2025 moet iedereen die AI inzet zorgen voor voldoende AI-geletterdheid (art. 4 AI Act). In transport en logistiek betekent dit: medewerkers die met AI-systemen werken voldoende kennis en begrip geven over het gebruik en de risico's.
Kort antwoord: Sinds 2 februari 2025 verplicht artikel 4 van de AI Act iedereen die AI inzet om te zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij medewerkers. Dit geldt onverkort voor transport- en logistiekbedrijven, ongeacht het risiconiveau van de gebruikte systemen.
Wat houdt de verplichting in?
AI-geletterdheid (art. 4 van Verordening (EU) 2024/1689) is een van de eerste verplichtingen die in werking trad, samen met de verboden praktijken, sinds 2 februari 2025. De verplichting geldt voor iedereen die AI inzet: zowel aanbieders als gebruikers (deployers). Het gaat erom dat de mensen die met AI-systemen werken voldoende kennis, vaardigheden en begrip hebben om die systemen verantwoord te gebruiken en de bijbehorende risico's en gevolgen in te schatten.
De wet schrijft geen specifiek certificaat of examen voor. Wat passend is, hangt af van de context: de aard van de AI-systemen, de rol van de medewerkers en de groep mensen op wie de systemen worden toegepast.
Wat betekent dit voor transport en logistiek?
In de sector worden AI-systemen breed ingezet. Sommige daarvan zijn hoog-risico onder bijlage III, zoals systemen voor rooster- en personeelsplanning en werving (bijlage III, punt 4). Juist bij die toepassingen is geletterdheid van planners en HR-medewerkers essentieel. Daarnaast geldt: emotieherkenning op de werkvloer, zoals het monitoren van chauffeurs, is een verboden praktijk.
Een magazijnrobot kan een veiligheidscomponent zijn (bijlage I) in combinatie met de Machineverordening (EU) 2023/1230, die vanaf januari 2027 van toepassing is. Ook de bedieners daarvan vallen onder de geletterdheidsplicht.
Wat moet u nu regelen?
Breng in kaart welke AI-systemen u gebruikt en wie ermee werkt. Zorg voor passende uitleg en training, afgestemd op functie en risiconiveau, en leg vast dat dit is gebeurd. Omdat de verplichting al sinds februari 2025 geldt, is dit geen toekomstig aandachtspunt maar een actuele eis.
Lees het hoofddossier: AI-regulering in transport en logistiek. Of doe de Transport & Logistiek-scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act); gefaseerde toepassing 2025–2027.
Lees ook
AI voor vraagvoorspelling en planning: valt dat onder de AI Act?
AI voor vraagvoorspelling valt onder de AI Act, maar is meestal geen hoog-risicosysteem. Wordt dezelfde planning gebruikt voor besluiten over personeel, dan kan bijlage III gelden. De functie en impact zijn bepalend.
Valt mijn route-optimalisatie-AI onder de AI Act?
Een AI die puur ritten of routes optimaliseert is meestal geen hoog-risicosysteem onder de AI Act. Stuurt dezelfde AI ook taaktoewijzing of werkprestaties van chauffeurs aan, dan valt die wél onder bijlage III. AI-geletterdheid geldt nu al.
Mag ik mijn chauffeurs monitoren met AI?
Deels. Emotieherkenning op de werkvloer is verboden onder de AI Act. AI voor roosters, planning of werving valt onder hoog-risico met strenge eisen. Andere monitoring kan, mits AI-geletterdheid en privacyregels op orde zijn.