Plichten van de distributeur onder de AI Act (artikel 24)

Kort antwoord: Een distributeur is iedereen in de leveringsketen — anders dan de aanbieder of de importeur — die een hoogrisico-AI-systeem op de Uniemarkt aanbiedt. Artikel 24 legt een lichtere controleplicht op dan bij de importeur: nagaan of de zichtbare formele eisen op orde zijn en niet doorleveren als er twijfel is over de conformiteit.

Distributeur, importeur of aanbieder?

De rollen in de waardeketen lopen door elkaar, maar verschillen juridisch sterk. De importeur haalt het systeem de EU binnen; de distributeur zit verderop in de keten, binnen de markt. Lever je echter onder je eigen naam of merk, of pas je een hoogrisico-systeem wezenlijk aan, dan word je aanbieder en gelden de volledige hoogrisico-verplichtingen.

De verificatieplicht vóór aanbieding

Voordat de distributeur een hoogrisico-systeem op de markt aanbiedt, controleert hij of:

• het systeem de vereiste CE-markering draagt;
• de EU-conformiteitsverklaring en de gebruiksinstructies zijn meegeleverd;
• de aanbieder en, waar van toepassing, de importeur hun verplichtingen rond etikettering en contactgegevens zijn nagekomen.

Dit is een controle "op zicht en op papier": de distributeur hoeft de conformiteitsbeoordeling niet over te doen, maar moet wel vaststellen dat de formele bewijzen aanwezig zijn.

Niet doorleveren bij twijfel

Meent de distributeur, of heeft hij reden om aan te nemen, dat het systeem niet conform is, dan mag hij het pas aanbieden nadat het in overeenstemming is gebracht. Bij een risico voor gezondheid, veiligheid of grondrechten informeert hij de aanbieder of de importeur.

Zolang een systeem onder zijn verantwoordelijkheid valt, zorgt de distributeur dat opslag- en transportomstandigheden de conformiteit niet aantasten.

Stopplicht en samenwerking

Constateert de distributeur dat een al geleverd systeem niet conform is, dan neemt hij corrigerende maatregelen, of zorgt hij dat aanbieder of importeur dat doen, en informeert hij de toezichthouders. Op gemotiveerd verzoek verstrekt hij alle beschikbare informatie en documentatie en werkt hij mee aan maatregelen om risico's weg te nemen.

Wat te doen

• Stel je rol vast: distributeur of feitelijk aanbieder? Dat bepaalt de zwaarte van je plichten.
• Maak een ingangscontrole: CE-markering, conformiteitsverklaring, instructies, contactgegevens.
• Leg twijfelgevallen vast en houd door wie en wanneer is geleverd, met het oog op terugroep.
• Contracteer levering en medewerking met je leverancier — zie AI in contracten.
• Borg het in governance: maak de ingangscontrole onderdeel van je AI-governanceraamwerk.

De distributeur is geen keurmeester, maar ook geen doorgeefluik: hij mag een systeem zonder zichtbaar conformiteitsbewijs niet de markt op laten.