Moet ik meedoen aan de Europese mobiliteitsdataruimte?
Vastgesteld 2026-06-14 · ≈ 1 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
Deelname is vrijwillig, geen wettelijke plicht zoals de Data Act of eFTI. Toch is vroege aansluiting strategisch: het bepaalt je toekomstige datapositie en interoperabiliteit binnen de transport- en logistieksector.
Kort antwoord: Nee, u bent niet verplicht. De gemeenschappelijke Europese mobiliteitsdataruimte is een vrijwillig, strategisch initiatief — geen wettelijke verplichting zoals de Data Act of eFTI. Wie vroeg aansluit, bepaalt mede zijn eigen toekomstige datapositie.
Wat is de mobiliteitsdataruimte?
De gemeenschappelijke Europese mobiliteitsdataruimte, aangekondigd in mededeling COM(2023) 751, is bedoeld om versnipperde transport- en mobiliteitsdata in heel Europa te ontsluiten. Vandaag zit waardevolle data verspreid over vervoerders, verladers, platforms en overheden, vaak in incompatibele systemen. De dataruimte wil die data vindbaar en uitwisselbaar maken via gedeelde afspraken over toegang, vertrouwen en interoperabiliteit. Het initiatief bouwt voort op de Data Act, die de bredere spelregels voor datadeling in de EU vastlegt.
Verplicht of vrijwillig?
Deelname is uitdrukkelijk vrijwillig. Anders dan de Data Act of de eFTI-verordening legt de mobiliteitsdataruimte geen directe verplichting op aan bedrijven. Het is een strategisch kader, geen handhavingsregime. De governance verloopt gefaseerd: eerst een werkgroep die de afspraken en architectuur uitwerkt, daarna eventuele rechtshandelingen, en vervolgens opschaling naar bredere toepassing. Het bijbehorende uitrolproject deployEMDS loopt van 2023 tot 2026 en levert de praktische bouwstenen.
Waarom dan toch meedoen?
Hoewel er geen plicht is, is de afweging vooral strategisch. Wie vroeg deelneemt, zit aan tafel waar de standaarden en interoperabiliteitsregels worden bepaald. Dat beïnvloedt rechtstreeks uw toekomstige datapositie: of uw systemen straks naadloos aansluiten, of dat u achteraf moet inhalen. Voor transport- en logistiekbedrijven die afhankelijk zijn van data-uitwisseling met partners, is tijdige betrokkenheid een manier om grip te houden op hoe die uitwisseling wordt vormgegeven. De vrijwilligheid van nu betekent niet dat de keuze vrijblijvend is.
Lees het hoofddossier: Europese mobiliteitsdataruimte. Of doe de Transport & Logistiek-scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2023:751:FIN
Mededeling COM(2023) 751; gemeenschappelijke Europese mobiliteitsdataruimte.
Lees ook
Europese dataspaces: wat zijn ze en moet ik meedoen?
Europese dataspaces zijn sectorale afsprakenstelsels voor vrijwillig, vertrouwd datadelen — geen centrale database. De mobiliteitsdataruimte is de relevante voor transport. Deelname is vrijwillig en levert toegang tot meer en betere ketendata op.
Data Act: welke vergoeding mag ik vragen voor het delen van data (FRAND)?
Moet je data delen onder de Data Act? Dan mag je een redelijke vergoeding vragen op basis van je kosten plus een redelijke marge. Voor mkb en non-profit: alleen de directe kosten. Voorwaarden moeten eerlijk en niet-discriminerend (FRAND) zijn.
Data Act vs AVG: wat als mijn data persoonsgegevens bevat?
Bevat data van uw connected product persoonsgegevens, dan gelden Data Act en AVG naast elkaar. De Data Act regelt toegang en deling; de AVG bepaalt de grondslag en bescherming van persoonsgegevens.