Gecombineerd vervoer: welke EU-regels en voordelen gelden er?

Kort antwoord: Gecombineerd vervoer is intermodaal goederenvervoer waarbij het grootste deel van de reis per spoor, binnenvaart of zee gaat en alleen het voor- en natransport over de weg. Wie aan de voorwaarden voldoet, krijgt voordelen onder Richtlijn 92/106/EEG: het wegdeel is vrijgesteld van cabotagebeperkingen en bepaalde vergunningseisen, en lidstaten mogen fiscale prikkels geven.

Wat is gecombineerd vervoer?

Richtlijn 92/106/EEG definieert gecombineerd (intermodaal) vervoer als goederenvervoer tussen lidstaten waarbij de vrachtwagen, aanhanger, oplegger, wissellaadbak of container het hoofdtraject per spoor, binnenvaart of zee aflegt, en alleen het begin- en eindstuk over de weg. Het idee is een modal shift: zwaar en lang transport van de weg halen en op spoor en water zetten, met de weg als flexibele eerste en laatste schakel.

De richtlijn stelt grenzen aan het wegdeel. Het voor- en natransport over de weg moet beperkt blijven (kort traject van of naar het dichtstbijzijnde geschikte spoor-, binnenvaart- of zeeterminal). Voldoet een rit niet aan die grens, dan is het gewoon wegvervoer en gelden de voordelen niet.

Welke voordelen levert het op?

• Vrijstelling cabotage: het wegdeel van een gecombineerd-vervoerrit valt buiten de gebruikelijke cabotagebeperkingen die voor zuiver wegvervoer gelden.
• Vergunningsvrijstelling: voor het wegtraject vervallen bepaalde vergunningseisen die anders voor binnenlands wegvervoer zouden gelden.
• Mogelijke fiscale prikkels: lidstaten mogen voertuigen die in gecombineerd vervoer worden ingezet (deels) vrijstellen van of korting geven op bepaalde belastingen.

Wanneer kwalificeert een rit en wat heb je nodig?

Een rit kwalificeert als het hoofdtraject aantoonbaar per spoor, binnenvaart of zee gaat en het wegdeel binnen de toegestane grens blijft. Praktisch betekent dit:

• Bewijs van het intermodale traject: vervoersdocument waaruit de laad- en losterminals, de gebruikte modaliteit en de afstanden blijken.
• Vermelding op de vrachtbrief: de gegevens van het spoor-, binnenvaart- of zeetraject zodat bij controle is aan te tonen dat het om gecombineerd vervoer gaat.
• Stempels of bevestiging van de betrokken terminals waar de overslag plaatsvindt.

Komt er nieuwe regelgeving?

Ja, maar nog niet definitief. De Commissie stelde in 2023 een herziening voor (COM(2023) 702), gericht op een kostenreductie van het gecombineerd vervoer met minstens 10% ten opzichte van puur wegvervoer en op betere monitoring. Let op: dit is een voorstel in behandeling en nog niet in werking. Tot het wordt aangenomen, blijft Richtlijn 92/106/EEG het geldende kader.

Lees ook het overzicht Transport & Logistiek. Doe de scan.