Data Act: moet ik data delen met derden, en hoe?
Vastgesteld 2026-06-14 · ≈ 1 min lezen · 
redactie Dirk Baaijen
Op verzoek van de gebruiker moet de datahouder data beschikbaar stellen aan een derde naar keuze — in een gangbaar, machineleesbaar formaat en tegen eerlijke (FRAND) voorwaarden. Wat dat betekent en hoe je je erop inricht in transport en logistiek.
Een kernrecht van de Data Act: de gebruiker van een connected product mag de data niet alleen zélf opvragen, maar ook laten delen met een derde naar keuze — bijvoorbeeld een onderhoudspartij, een softwareleverancier of een ketenpartner.
De spelregels
- Op verzoek. De deling gebeurt op verzoek van de gebruiker, niet
ongevraagd.
- Gangbaar, machineleesbaar formaat. Geen PDF-dump, maar bruikbare,
gestructureerde data; waar relevant en technisch haalbaar continu en realtime.
- FRAND-voorwaarden. Deelt een datahouder met een derde, dan moet dat
tegen eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden.
- Geen oneigenlijk gebruik. De ontvangende derde mag de data alleen
gebruiken voor het met de gebruiker afgesproken doel.
Twee rollen, twee kanten
- Ben je gebruiker? Je kunt je voertuig-/machinedata laten doorzetten naar
een partij die jou helpt (analyse, onderhoud, optimalisatie).
- Ben je datahouder? Je moet een proces hebben om deelverzoeken te
ontvangen, te beoordelen en uit te voeren — met het juiste formaat en voorwaarden.
Wat te doen
- Bepaal of je gebruiker, datahouder of beide bent.
- Richt (als houder) een verzoek-proces en een exportformaat in.
- Leg de FRAND-voorwaarden en het gebruiksdoel contractueel vast.
Lees het hoofddossier: De Data Act voor transport en logistiek. Of doe de Transport & Logistiek-scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2023/2854/oj
Verordening (EU) 2023/2854 (Data Act): recht op toegang en op deling met een derde, in een gangbaar machineleesbaar formaat. - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-act
Europese Commissie — beleidspagina Data Act: reikwijdte, rechten en verplichtingen.
Lees ook
Data Act: welke vergoeding mag ik vragen voor het delen van data (FRAND)?
Moet je data delen onder de Data Act? Dan mag je een redelijke vergoeding vragen op basis van je kosten plus een redelijke marge. Voor mkb en non-profit: alleen de directe kosten. Voorwaarden moeten eerlijk en niet-discriminerend (FRAND) zijn.
Wie is datahouder en wie is gebruiker onder de Data Act?
De gebruiker is de eigenaar, huurder of lessee van een connected product; de datahouder is de partij die over de data uit dat product en de gerelateerde dienst beschikt. Wat dat onderscheid betekent voor transport en logistiek.
De Data Act voor transport en logistiek: wie krijgt toegang tot jouw voertuig- en ketendata?
De Data Act geldt sinds 12 september 2025 en raakt iedereen met connected voertuigen of sensoren: wie krijgt toegang tot hun data, tegen welke voorwaarden, en hoe voorkom je lock-in? Wat de verordening betekent voor transport en logistiek.