Wanneer word ik als gebruiker tóch aanbieder van een AI-systeem (art. 25)?
Je wordt aanbieder zodra je je naam of merk op een hoog-risico-systeem zet, een substantiële wijziging maakt, of het beoogde doel zo wijzigt dat het hoog-risico wordt. Dan gelden de zwaardere aanbiedersplichten.
Kort antwoord: Je bent normaal gesproken gebruiksverantwoordelijke (deployer) van ingekochte AI, met lichtere plichten dan de aanbieder. Maar artikel 25 AI Act bepaalt dat je in drie situaties zélf aanbieder wordt van een hoog-risico-systeem — en dan de volledige, zwaardere aanbiedersplichten erft.
De drie situaties uit artikel 25
Volgens artikel 25, lid 1 word je (als gebruiksverantwoordelijke, distributeur of importeur) aangemerkt als aanbieder van een hoog-risico-systeem in drie gevallen:
- Naam of merk (rebranding): je zet je eigen naam of handelsmerk op een hoog-risico-systeem dat al op de markt is. Het white-labelen of onder eigen vlag aanbieden van andermans AI maakt jou dus de aanbieder.
- Substantiële wijziging: je maakt een substantiële wijziging aan een hoog-risico-systeem waardoor het hoog-risico bíjft. Het systeem verandert wezenlijk en jij neemt de verantwoordelijkheid over.
- Wijziging van het beoogde doel: je wijzigt het beoogde doel van een systeem dat nog niet als hoog-risico was aangemerkt, waardoor het wél hoog-risico wordt.
In elk van deze gevallen verschuift de oorspronkelijke aanbieder naar de achtergrond: die geldt voor dat specifieke systeem niet langer als aanbieder, maar moet jou wel ondersteunen met informatie en toegang (artikel 25, lid 2).
Waarom dit praktisch belangrijk is
Veel organisaties kopen AI in en denken dat ze "alleen gebruiker" zijn. Maar zodra je gaat finetunen, herconfigureren of het toepassingsgebied oprekt, kun je ongemerkt over de grens van artikel 25 stappen. Voorbeelden:
- Je koopt een planningstool en zet er je eigen merknaam op richting klanten.
- Je traint een ingekocht model door op je eigen data zodat het wezenlijk anders gaat presteren.
- Je gebruikt een algemeen hulpmiddel voor een nieuw doel dat onder een hoog-risico-categorie (bijlage III) valt.
Wat het betekent voor wie een GPAI-model aanpast
Pas je een general-purpose AI-model (GPAI) aan en bouw je daar een hoog-risico-toepassing op, dan kun je via artikel 25 aanbieder van dat hoog-risico-systeem worden. Je erft dan plichten zoals risicobeheer, technische documentatie, registratie, conformiteitsbeoordeling en menselijk toezicht. Beoordeel daarom vóór je begint of je wijziging "substantieel" is of het doel verandert — en leg vast wie welke rol heeft.
Lees ook: De AI Act-tijdlijn van verplichtingen. Doe de scan.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Verordening (EU) 2024/1689 (AI Act), art. 25: verantwoordelijkheden in de waardeketen.
Lees ook
Aanbieder of gebruiksverantwoordelijke bij HR-AI: wie is wat?
Bij HR-AI is de bouwer van de ATS-/HR-tech meestal aanbieder en de werkgever gebruiksverantwoordelijke. Maar een werkgever kan zelf aanbieder worden bij eigen merk of substantiële wijziging (art. 25). De rol bepaalt welke plichten gelden.
Registratie van hoog-risicosystemen in de EU-databank (artikel 49)
Artikel 49 van de AI Act verplicht aanbieders en bepaalde gebruiksverantwoordelijken om hoog-risicosystemen vóór ingebruikname te registreren in een openbare EU-databank. De registratie maakt zichtbaar welke systemen op de markt zijn en is een voorwaarde voor rechtmatig gebruik.
Recht op uitleg van een AI-besluit: wat artikel 86 AI Act je geeft
Word je geraakt door een besluit dat (mede) op een hoogrisico-AI-systeem berust, dan geeft artikel 86 AI Act je recht op een duidelijke uitleg van de rol van het AI-systeem en de hoofdelementen van het besluit — te vragen aan de gebruiksverantwoordelijke, naast je AVG-rechten.