Douane-digitalisering: wat verandert er voor vervoerders?

Kort antwoord: De EU vervangt papieren en losse douaneprocessen stapsgewijs door digitale gegevensuitwisseling. Het Douanewetboek van de Unie (Verordening (EU) nr. 952/2013) gaat uit van elektronische douaneprocessen, ICS2 verzamelt veiligheidsgegevens vóór binnenkomst en eFTI (Verordening (EU) 2020/1056) regelt de elektronische uitwisseling van goederenvervoerinformatie tussen bedrijven en autoriteiten.

Het Douanewetboek van de Unie als digitale basis

Het Douanewetboek van de Unie (UCC, Verordening (EU) nr. 952/2013) vormt het juridische kader voor de douaneprocessen in de EU. Het wetboek gaat uit van elektronische gegevensverwerking als regel voor de uitwisseling en opslag van douanegegevens. De Europese Commissie werkt op die grondslag aan de ontwikkeling en uitrol van elektronische douanesystemen. Voor vervoerders betekent dit dat douaneformaliteiten in toenemende mate via gestandaardiseerde elektronische gegevens verlopen.

Veiligheidsdata vooraf via ICS2

Een belangrijk onderdeel van de digitalisering is het Import Control System 2 (ICS2). Via de summiere aangifte bij binnenbrengen (Entry Summary Declaration, ENS) leveren betrokken partijen ladinggegevens vooraf aan, zodat de douane risico's kan beoordelen vóór aankomst. ICS2 wordt door de Europese Commissie gefaseerd uitgerold, per release en per vervoerswijze (lucht, zee, spoor en weg). Welke datasets vereist zijn en welke termijnen gelden, hangt af van de vervoerswijze en de implementatiefase; raadpleeg hiervoor de officiële ICS2-pagina van de Commissie.

eFTI: elektronische vrachtinformatie

Naast de douanekant regelt de eFTI-verordening (Verordening (EU) 2020/1056) de elektronische uitwisseling van goederenvervoerinformatie tussen ondernemingen en bevoegde autoriteiten. Het uitgangspunt is dat autoriteiten elektronisch aangeleverde vervoerinformatie moeten accepteren wanneer deze via een gecertificeerd eFTI-platform wordt verstrekt. Voor vervoerders kan dit de informatieverstrekking aan controlerende instanties geleidelijk standaardiseren. De exacte data en uitvoeringsbepalingen staan in de verordening en bijbehorende handelingen.

Wat het voor vervoerders betekent

• Bereid digitale gegevensuitwisseling voor. Reken op elektronische

aangiften en gestandaardiseerde datasets in plaats van losse documenten.

• Volg de fasering. ICS2- en eFTI-verplichtingen worden gefaseerd van

kracht; controleer de termijnen die voor jouw vervoerswijze en situatie gelden bij de officiële bronnen.

Lees ook: Transport & Logistiek. Doe de scan.