Canada en AIDA: de federale AI-aanpak na het stranden van Bill C-27

Kort antwoord: Canada probeerde met de Artificial Intelligence and Data Act (AIDA) een federale AI-wet in te voeren als onderdeel van Bill C-27. Toen het federale parlement begin 2025 werd geschorst (prorogation), verviel het hele wetsvoorstel. Canada heeft op dit moment dus géén bindende federale AI-wet zoals de EU AI-verordening (AI Act); wat overblijft is een vrijwillige gedragscode plus bestaand privacy-, mededingings- en aansprakelijkheidsrecht.

Wat AIDA zou regelen

AIDA was bedoeld om "high-impact" AI-systemen te reguleren: systemen met een aanzienlijk risico voor gezondheid, veiligheid of grondrechten. Het voorstel verplichtte beheerders en aanbieders om risico's te beoordelen, te mitigeren en te documenteren, transparant te zijn over het gebruik en een nieuwe toezichthouder (een AI- en Datacommissaris) te accepteren. De concrete invulling van "high-impact" zou via latere uitvoeringsregels komen — een van de kritiekpunten was juist dat de wet te veel naar toekomstige regelgeving doorschoof.

Waarom het strandde

Bill C-27 bundelde drie zaken: een nieuwe privacywet, een tribunaal en AIDA. Het voorstel lag jarenlang in de commissiefase. In januari 2025 schorste de regering het parlement; daardoor verviel alle nog niet aangenomen wetgeving, inclusief C-27. Een nieuw kabinet zou opnieuw moeten beginnen. Er ligt op dit moment geen vastgestelde opvolger.

Wat er nu wél geldt

Bij gebrek aan een wet leunt Canada op een vrijwillige gedragscode voor geavanceerde generatieve AI-systemen, waaraan toonaangevende bedrijven zich hebben gecommitteerd. Daarnaast gelden bestaande regels: federale en provinciale privacywetgeving, consumentenbescherming, mededingingsrecht en het aansprakelijkheidsrecht. Het verschil met de EU is principieel: waar de AI-verordening vooraf bindende plichten oplegt, vertrouwt Canada voorlopig op zelfregulering en generiek recht.

Plaats op de wereldkaart

Canada's traject illustreert hoe fragiel wetgevingsmomentum is. Het land was vroeg met een nationale AI-strategie en een onderzoeksecosysteem, maar liep vast op de politieke route naar bindende regels — anders dan Zuid-Korea, dat zijn AI-basiswet wél door het parlement kreeg. Vergeleken met Singapore, dat bewust op vrijwillige kaders inzet, is Canada noodgedwongen in een vergelijkbare situatie beland: governance zonder bindende AI-wet. Zie ook onze vergelijking van internationale AI-governance.

Wat dit betekent

• Reken niet op AIDA als compliance-anker: het voorstel is niet van kracht en kan in gewijzigde vorm terugkeren.
• Volg het bestaande recht: privacy-, consumenten- en aansprakelijkheidsregels zijn in Canada nu de bindende laag.
• Bouw op de gedeelde grammatica: wie governance baseert op de risicogebaseerde structuur van de EU en het NIST-kader, is voorbereid mocht Canada later alsnog een bindende wet aannemen.