Driver-monitoring en rijassistentie: welke AI Act-plichten gelden?

Kort antwoord: AI-functies voor driver-monitoring en rijassistentie kunnen onder de hoogrisico-regels van de AI-verordening vallen, maar niet via de zelfstandige lijst van bijlage III. Ze lopen via de route van bijlage I: AI als veiligheidscomponent van een product dat al onder sectorale productwetgeving en typegoedkeuring valt. Of en wanneer de hoogrisicoplichten gelden, wordt daarmee mede bepaald door die voertuigwetgeving.

Twee routes naar "hoogrisico"

De AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) kent twee manieren waarop een AI-systeem als hoogrisico kwalificeert. De eerste is bijlage III, met een zelfstandige lijst van toepassingsgebieden. De tweede, in artikel 6 lid 1 en bijlage I, geldt voor AI-systemen die als veiligheidscomponent dienen van een product dat onder de daar genoemde harmonisatiewetgeving van de Unie valt, of die zelf zo'n product zijn — mits dat product een conformiteitsbeoordeling door een derde partij vereist.

Voor voertuigen verwijst bijlage I naar de sectorale typegoedkeuringswetgeving. Driver-monitoring en rijassistentie die als veiligheidscomponent in een voertuig zijn ingebed, kunnen daarmee in beginsel onder de hoogrisico-route van bijlage I vallen. De exacte reikwijdte volgt uit de samenhang tussen de AI-verordening en de betrokken sectorale wetgeving; raadpleeg daarvoor de hoofdbronnen.

Wat dat praktisch betekent

Valt een systeem onder de hoogrisico-route, dan gelden de eisen uit hoofdstuk III van de verordening: risicobeheer, datagovernance, technische documentatie, registratie van gebeurtenissen (logging), transparantie richting gebruikers, menselijk toezicht en passende nauwkeurigheid, robuustheid en cyberbeveiliging. Voor producten met een bestaande conformiteitsbeoordeling beoogt de verordening die eisen zoveel mogelijk te integreren in de al bestaande sectorale procedures, om dubbele beoordeling te beperken.

Tijdlijn en aandachtspunten

De toepassingsdata verschillen per route. De verordening noemt voor hoogrisicosystemen die onder de productwetgeving van bijlage I vallen een latere toepassingsdatum dan voor de bijlage III-systemen. Omdat deze data onderwerp zijn van lopende wijzigingen, is het verstandig de actuele stand te verifiëren via de hoofdbron en de Commissie-beleidspagina voordat u zich op een datum vastlegt.

Let op dat niet elke in-car AI hoogrisico is: functies die geen veiligheidscomponent vormen, of producten zonder verplichte derde-partij-beoordeling, kunnen buiten de hoogrisicocategorie vallen. Een concrete kwalificatie vergt steeds toetsing aan de verordeningstekst en de sectorale wetgeving.

Lees ook: AI Act: de tijdlijn van verplichtingen. Doe de scan.