Data Governance Act: wat betekent het voor data-deling in logistiek?

Kort antwoord: De Data Governance Act (Verordening (EU) 2022/868) regelt niet wélke data je deelt, maar onder welke vertrouwde voorwaarden dat kan. Ze introduceert erkende datatussenpersonen, regels voor hergebruik van beschermde overheidsdata en een kader voor data-altruïsme. Voor logistiek betekent dit veiliger, neutraler delen van keten- en stroomdata.

Wat de verordening regelt

De Data Governance Act is een horizontaal kader: ze geldt sector-overstijgend en richt zich op het vertrouwen rond data-deling, niet op de inhoud van de data zelf. Volgens de verordening en de beleidspagina van de Europese Commissie rusten er drie hoofdpijlers op:

• Hergebruik van bepaalde beschermde overheidsdata — data bij publieke

instanties die onder bescherming valt (zoals bedrijfsvertrouwelijke of persoonsgegevens) kan onder voorwaarden voor hergebruik beschikbaar worden gesteld.

• Diensten voor data-bemiddeling (datatussenpersonen) — partijen die

data-deling tussen houders en gebruikers faciliteren, moeten zich aanmelden en aan neutraliteitseisen voldoen.

• Data-altruïsme — een kader waarbinnen organisaties data vrijwillig

beschikbaar kunnen stellen voor doelen van algemeen belang.

De verordening geldt in de hele EU. Voor de exacte toepassingsdatum en overgangsbepalingen verwijst de hoofdtekst op EUR-Lex.

Datatussenpersonen en neutraliteit

De kern voor data-deling is de figuur van de erkende datatussenpersoon. Zo'n dienst mag de bemiddelde data niet voor eigen commercieel gewin gebruiken en moet partijen neutraal met elkaar in contact brengen. Het doel, aldus de Europese Commissie, is het wegnemen van wantrouwen: deelnemers weten dat de tussenpersoon geen verborgen belang heeft bij de data die door hun handen gaat.

Voor logistiek is dit relevant omdat ketendata vaak gevoelig is — volume-afspraken, tarieven, routes, ladinginformatie. Een neutrale, gereguleerde tussenpersoon kan zo'n deling faciliteren zonder dat partijen vrezen dat hun data tegen hen wordt gebruikt.

Wat het betekent voor logistiek

De Data Governance Act schrijft geen logistieke verplichtingen voor; ze maakt deling makkelijker en betrouwbaarder. Praktisch kan ze bouwstenen leveren voor:

• Data-spaces in transport en mobiliteit, waar verladers, vervoerders en

knooppunten data uitwisselen via een vertrouwd kader.

• Toegang tot beschikbare overheidsdata (bijvoorbeeld over infrastructuur of

verkeer) voor planning en optimalisatie, voor zover die voor hergebruik wordt vrijgegeven.

• Neutrale bemiddeling bij samenwerking tussen concurrenten of

ketenpartners.

Let op: de Data Governance Act staat los van de Data Act (Verordening (EU) 2023/2854), die wél bepaalt wie recht heeft op welke data. Beide vullen elkaar aan. Wie data wil delen of ontvangen, doet er goed aan beide kaders samen te beoordelen.

Lees ook: Transport & Logistiek. Doe de scan.