DGA-datadeeldiensten: meldplicht en neutraliteit voor data-tussenpartijen
Wie als data-tussenpartij data-aanbieders en -gebruikers verbindt, valt onder het meldingsregime van de Data Governance Act en moet neutraliteit garanderen: de bemiddelde data niet voor eigen doelen gebruiken, met structurele scheiding van andere diensten.
Kort antwoord: Verbind je als tussenpartij data-aanbieders met data-gebruikers — een datamarktplaats, dataspace-platform of bemiddelingsdienst — dan val je onder het meldingsregime van de DGA. Je meldt je bij de bevoegde autoriteit en voldoet aan strikte neutraliteitseisen.
Wat is een datadeeldienst?
Het gaat om diensten die een commerciële relatie tot stand brengen voor datadeling tussen een onbepaald aantal data-aanbieders en -gebruikers — inclusief diensten die individuen helpen hun data beschikbaar te stellen. Het gaat niet om diensten die data verkrijgen om er zelf producten mee te maken; juist de bemiddelende, neutrale rol is bepalend.
Meldplicht en neutraliteit
Voordat je de dienst aanbiedt, dien je een melding in. Vervolgens geldt neutraliteit: je mag de bemiddelde data niet voor eigen doeleinden gebruiken, je houdt de datadeeldienst structureel gescheiden van je andere diensten, en je tarieven en voorwaarden mogen het delen niet oneerlijk beïnvloeden. Zo ontstaat vertrouwen dat de tussenpartij niet met de data van haar gebruikers concurreert.
Waarom dit ertoe doet
Deze neutrale tussenpartijen zijn de motor onder veilige dataspaces en ketendatadeling: ze laten partijen data delen zonder de zeggenschap te verliezen. Bouw of overweeg je zo'n rol — bijvoorbeeld in een mobiliteitsdataruimte — beoordeel dan vroeg of je onder dit regime valt.
Lees ook: Data Governance Act-wegwijzer en Europese dataspaces.
Bronnen
- https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2022/868/oj
Verordening (EU) 2022/868 (DGA), hoofdstuk III — aanbieders van datadeeldiensten: melding en voorwaarden. - https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/data-governance-act
Europese Commissie — datadeeldiensten onder de DGA.
Lees ook
Data Governance Act-wegwijzer: wat regelt de DGA en raakt het mij?
De Data Governance Act (Verordening (EU) 2022/868) geldt sinds 24 september 2023 en bouwt vertrouwen voor datadeling: hergebruik van overheidsdata, genotificeerde datadeeldiensten, data-altruïsme en de European Data Innovation Board. Samen met de Data Act de basis onder de EU-dataspaces.
DGA en data-altruïsme: data delen voor algemeen belang
Data-altruïsme onder de Data Governance Act is het vrijwillig en zonder vergoeding beschikbaar stellen van data voor doelen van algemeen belang, zoals onderzoek of beleid. Erkende data-altruïsme-organisaties voldoen aan transparantie- en waarborgeisen.
NIS2: de wegwijzer voor cyberbeveiliging en bestuur
NIS2 maakt cyberbeveiliging een bestuursverantwoordelijkheid voor essentiële en belangrijke entiteiten — waaronder vervoer en logistiek. Deze wegwijzer bundelt wie eronder valt, welke maatregelen en meldplichten gelden, de bestuursaansprakelijkheid en de ketenverplichtingen.