CBAM-verplichtingen voor importeurs

Kort antwoord: Vanaf 1 januari 2026 geldt de definitieve fase van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM). EU-importeurs die jaarlijks meer dan 50 ton CBAM-goederen invoeren, moeten als geautoriseerd declarant zijn geregistreerd en jaarlijks een CBAM-aangifte indienen. Certificaten voor 2026-import worden aangekocht via het centrale platform dat per 1 februari 2027 opengaat; de eerste inlevering en aangifte moeten uiterlijk 30 september 2027 zijn voltooid.

CBAM-verplichtingen voor importeurs

Van wie geldt het? EU-importeurs — of hun indirecte douanevertegenwoordigers — die op jaarbasis meer dan 50 ton (nettomassa, cumulatief) aan CBAM-goederen invoeren, moeten de status van geautoriseerd CBAM-declarant aanvragen bij de bevoegde nationale autoriteit. In Nederland is dat de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). De 50-tondrempel is een de-minimis-vrijstelling: de Commissie schat dat daarmee circa 90 % van de importeurs is uitgezonderd, terwijl 99 % van de ingebedde emissies onder de regeling blijft. Elektriciteit en waterstof kennen geen drempel.

Welke goederen? CBAM geldt voor: cement, ijzer en staal, aluminium, meststoffen, elektriciteit en waterstof — inclusief bepaalde precursoren. De sector- en goederencodes zijn vastgelegd in Bijlage I bij Verordening (EU) 2023/956.

Certificaatprijs (artikel 21) De Commissie stelt de prijs vast als het gewogen gemiddelde van de veilingverrekeningsprijzen van EU-ETS-emissierechten (EU ETS 1), berekend op basis van openbaar beschikbare veilingdata. In 2026 wordt per kwartaal één prijs gepubliceerd, in de eerste kalenderweek na kwartaalafsluiting. Vanaf 2027 verschijnt wekelijks een prijs. De Q1 2026-prijs bedroeg €75,36 per certificaat. De grondslag is dus het gewogen gemiddelde van veilingverrekeningsprijzen — niet een enkelvoudige slotkoers.

Aankoop en bufferplicht (artikel 22) Certificaten worden aangekocht via het gemeenschappelijk centrale CBAM-platform (art. 20), dat opengaat op 1 februari 2027. De kwartaalse bufferplicht uit artikel 22(2) — het aanhouden van certificaten ter waarde van ten minste 50 % van de ingebedde emissies van alle invoer vanaf het begin van het kalenderjaar — geldt vanaf 2027. Voor de periode 2026 geldt geen tussentijdse bufferplicht; de volledige verplichte hoeveelheid certificaten wordt afgerekend bij de eerste jaarlijkse aangifte.

Eerste aangifte en inlevering Uiterlijk 30 september 2027 moet elke geautoriseerd declarant:

1. een jaarlijkse CBAM-aangifte indienen met de geverifieerde ingebedde emissies van alle in 2026 ingevoerde CBAM-goederen;
2. een overeenkomstig aantal CBAM-certificaten inleveren.

Ingebedde emissies waarvoor al een koolstofprijs is betaald in het productieland mogen worden afgetrokken.

Toezicht De NEa is in Nederland aangewezen als bevoegde autoriteit voor de uitvoering en handhaving van CBAM. Het wettelijk kader daarvoor is neergelegd in een wijziging van de Wet milieubeheer (wetsvoorstel operationalisering CBAM, ingediend september 2025).