AI-sourcing: kandidaten vinden en scrapen zonder de regels te overtreden

Kort antwoord: Sourcing-tools die met AI kandidaten opsporen door publieke profielen (LinkedIn, GitHub, sociale media) te doorzoeken, raken vooral de AVG. Dat gegevens openbaar staan, betekent niet dat je ze vrij mag verzamelen en verwerken: je hebt een grondslag, transparantie en dataminimalisatie nodig. Het ongericht scrapen van gezichtsbeelden is bovendien verboden, en zodra de tool kandidaten scoort of rangschikt, komt het hoog-risicoregime erbij.

Openbaar is niet vrij

De grootste misvatting: "het staat openbaar, dus ik mag het gebruiken." De AVG geldt onverkort voor openbaar beschikbare persoonsgegevens. Dat betekent:

• Een grondslag — meestal gerechtvaardigd belang, met een belangenafweging waarin het belang van de kandidaat meeweegt.
• Transparantie — in beginsel moet je de betrokkene informeren dat je zijn gegevens verwerkt (met een beperkte uitzondering bij onevenredige inspanning).
• Dataminimalisatie — verzamel alleen wat relevant is voor de functie, geen complete profielen "voor de zekerheid".

Het scraping-verbod

Artikel 5 van de AI Act verbiedt het ongericht scrapen van gezichtsbeelden van internet of camerabeelden om herkenningsdatabanken op te bouwen. Een sourcing-tool die profielfoto's verzamelt voor gezichtsherkenning, valt daar recht onder — de hoogste boetecategorie.

Zodra het rangschikt: hoog-risico

Veel sourcing-tools vinden niet alleen, maar rangschikken kandidaten op geschiktheid. Op dat moment voert de tool selectie uit en valt hij onder bijlage III — met menselijk toezicht en bias-monitoring, net als bij CV-screening. Een ranking op basis van gescrapete data combineert twee risico's: twijfelachtige grondslag én mogelijke discriminatie.

Platformvoorwaarden

Naast de wet gelden de gebruiksvoorwaarden van de platforms zelf, die geautomatiseerd scrapen vaak verbieden. Een overtreding daarvan is geen AI-Act-kwestie, maar wel een juridisch en reputatierisico.

Wat te doen

• Bepaal de grondslag vóór je scrapet — en wees eerlijk over de belangenafweging.
• Minimaliseer: verzamel functierelevante gegevens, geen volledige profielen.
• Verwerk geen gezichtsbeelden voor herkenning.
• Behandel ranking als hoog-risico met menselijk toezicht.
• Respecteer de platformvoorwaarden.

Sourcing met AI maakt de vijver groter, maar verlegt de verantwoordelijkheid niet. Wie verzamelt, verwerkt — en de verwerker is aan zet.