Naar inhoud

Kennisbank · AI in HR

Mag software sollicitanten automatisch afwijzen zonder dat er een mens naar kijkt?

In beginsel niet. Een sollicitant heeft het recht niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend op geautomatiseerde verwerking berust en hem in aanmerkelijke mate treft; de AVG noemt sollicitaties zonder menselijke tussenkomst zelf als voorbeeld. Het mag alleen bij een van drie uitzonderingen, en dan met ten minste menselijke tussenkomst, de mogelijkheid een standpunt te geven en het recht het besluit aan te vechten.

Geldt nu (sinds 25 mei 2018)Laatst geverifieerd:

De hoofdregel

Een betrokkene heeft het recht niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend op geautomatiseerde verwerking, waaronder profilering, berust en rechtsgevolgen heeft of hem anderszins in aanmerkelijke mate treft [1]. De overwegingen van de AVG noemen de verwerking van sollicitaties via internet zonder menselijke tussenkomst als voorbeeld [2].

De uitzonderingen

Het verbod geldt niet als het besluit noodzakelijk is voor het sluiten of uitvoeren van een overeenkomst, wettelijk is toegestaan met passende waarborgen, of op uitdrukkelijke toestemming berust [3]. Bij een overeenkomst of toestemming moet u ten minste menselijke tussenkomst, het recht om een standpunt te geven en het recht om het besluit aan te vechten bieden [4]. Zulke besluiten mogen niet op bijzondere persoonsgegevens berusten, behalve met uitdrukkelijke toestemming of bij zwaarwegend algemeen belang, met passende maatregelen [5].

De Nederlandse uitvoeringswet

De UAVG zondert geautomatiseerde besluiten uit die niet op profilering berusten en nodig zijn voor een wettelijke verplichting of een taak van algemeen belang [6]. Een organisatie die geen bestuursorgaan is, heeft dan in elk geval passende maatregelen getroffen als zij menselijke tussenkomst, het recht een standpunt te geven en het recht het besluit aan te vechten borgt [7]. Voor het selecteren van sollicitanten door een private werkgever zal die uitzondering zelden passen.

Wat u in de praktijk doet

Laat een medewerker die de uitkomst werkelijk beoordeelt en kan afwijken, elke afwijzing nemen. Vermeld in uw informatie aan sollicitanten of en hoe geautomatiseerde besluitvorming plaatsvindt [8].

Bronnen

  1. [1] AVG art. 22, lid 1 (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). Een betrokkene heeft het recht niet te worden onderworpen aan een besluit dat uitsluitend op geautomatiseerde verwerking berust en rechtsgevolgen heeft of hem anderszins in aanmerkelijke mate treft.
    De betrokkene heeft het recht niet te worden onderworpen aan een uitsluitend op geautomatiseerde verwerking, waaronder profilering, gebaseerd besluit waaraan voor hem rechtsgevolgen zijn verbonden of dat hem anderszins in aanmerkelijke mate treft.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  2. [2] AVG, overweging 71 (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). De AVG noemt de verwerking van sollicitaties via internet zonder menselijke tussenkomst uitdrukkelijk als voorbeeld van zo'n besluit.
    zoals de automatische weigering van een online ingediende kredietaanvraag of van verwerking van sollicitaties via internet zonder menselijke tussenkomst.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  3. [3] AVG art. 22, lid 2 (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). Uitsluitend geautomatiseerde besluiten mogen alleen als ze noodzakelijk zijn voor een overeenkomst, wettelijk zijn toegestaan met passende waarborgen, of op uitdrukkelijke toestemming berusten.
    Lid 1 geldt niet indien het besluit: a) noodzakelijk is voor de totstandkoming of de uitvoering van een overeenkomst tussen de betrokkene en een verwerkingsverantwoordelijke; b) is toegestaan bij een Unierechtelijke of lidstaatrechtelijke bepaling die op de verwerkingsverantwoordelijke van toepassing is en die ook voorziet in passende maatregelen ter bescherming van de rechten en vrijheden en gerechtvaardigde belangen van de betrokkene; of c) berust op de uitdrukkelijke toestemming van de betrokkene.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  4. [4] AVG art. 22, lid 3 (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). Bij de uitzonderingen voor een overeenkomst of uitdrukkelijke toestemming moet de werkgever ten minste menselijke tussenkomst, het recht een standpunt kenbaar te maken en het recht het besluit aan te vechten bieden.
    In de in lid 2, punten a) en c), bedoelde gevallen treft de verwerkingsverantwoordelijke passende maatregelen ter bescherming van de rechten en vrijheden en gerechtvaardigde belangen van de betrokkene, waaronder ten minste het recht op menselijke tussenkomst van de verwerkingsverantwoordelijke, het recht om zijn standpunt kenbaar te maken en het recht om het besluit aan te vechten.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  5. [5] AVG art. 22, lid 4 (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). Zulke besluiten mogen niet op bijzondere persoonsgegevens berusten, tenzij uitdrukkelijke toestemming of een zwaarwegend algemeen belang met passende maatregelen.
    De in lid 2 bedoelde besluiten worden niet gebaseerd op de in artikel 9, lid 1, bedoelde bijzondere categorieën van persoonsgegevens, tenzij artikel 9, lid 2, punt a) of g), van toepassing is en er passende maatregelen ter bescherming van de gerechtvaardigde belangen van de betrokkene zijn getroffen.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  6. [6] UAVG art. 40, leden 1 en 3 (Uitvoeringswet AVG). Artikel 22, lid 1, AVG geldt niet voor geautomatiseerde besluitvorming die niet op profilering berust en noodzakelijk is voor een wettelijke verplichting of een taak van algemeen belang; een verwerkingsverantwoordelijke die geen bestuursorgaan is, borgt dan ten minste menselijke tussenkomst, het recht een standpunt te geven en het recht het besluit aan te vechten.
    Artikel 22, eerste lid, van de verordening geldt niet indien de in die bepaling bedoelde geautomatiseerde individuele besluitvorming, anders dan op basis van profilering, noodzakelijk is om te voldoen aan een wettelijke verplichting die op de verwerkingsverantwoordelijke rust of noodzakelijk is voor de vervulling van een taak van algemeen belang.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  7. [7] UAVG art. 40, lid 3 (Uitvoeringswet AVG). Is de verwerkingsverantwoordelijke geen bestuursorgaan, dan zijn passende maatregelen in elk geval getroffen als menselijke tussenkomst, het recht een standpunt te geven en het recht het besluit aan te vechten zijn geborgd.
    Indien de verwerkingsverantwoordelijke geen bestuursorgaan is, dan zijn passende maatregelen als bedoeld in het tweede lid, in ieder geval getroffen indien het recht op menselijke tussenkomst, het recht voor betrokkene om zijn standpunt kenbaar te maken en het recht om het besluit aan te vechten, zijn geborgd.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.
  8. [8] AVG art. 13, lid 2, onder f) (Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)). Bij verzameling bij de betrokkene meldt de verwerkingsverantwoordelijke het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming als bedoeld in artikel 22, met nuttige informatie over de onderliggende logica, het belang en de verwachte gevolgen.
    het bestaan van geautomatiseerde besluitvorming, met inbegrip van de in artikel 22, leden 1 en 4, bedoelde profilering, en, ten minste in die gevallen, nuttige informatie over de onderliggende logica, alsmede het belang en de verwachte gevolgen van die verwerking voor de betrokkene.
    Bron, opgehaald op 2 oktober 2026.

Gerelateerde vragen

Wat moeten wij sollicitanten vertellen als wij AI gebruiken om hun gegevens te verwerken?Kan een sollicitant of werknemer uitleg eisen over een besluit dat met AI is genomen?Moeten wij een DPIA doen voordat wij AI inzetten bij werving of personeelsbeheer?

Zie in een paar vragen welke regels uw organisatie raken.

Doe de impact- en kansenscan Of vraag een expert

Deze pagina geeft algemene informatie op basis van de wettekst. Zij is geen juridisch advies voor uw situatie.